Otopark Ücretlendirme Sisteminde Ayakta, Araçta ve Online Ödeme Modelleri

Otoparklarda ödeme düzeni yalnızca tahsilatın hangi araçla yapıldığını belirlemez. Sürücünün nerede duracağı, aracından inip inmeyeceği, çıkış noktasında operatör bulunup bulunmayacağı ve ödeme işleminin girişte mi çıkıştan önce mi tamamlanacağı da tesis akışını doğrudan etkiler. Bu nedenle ayakta ödeme, araçta ödeme, girişte sabit ücret ve online ödeme modelleri aynı ihtiyacın dört farklı görünümü değil, farklı işletme düzenlerine uyarlanabilen ayrı iş akışlarıdır.

Renesis'in otopark ücretlendirme sistemi dört modeli aynı altyapıda destekleyebiliyor ve gerektiğinde aynı tesiste birlikte çalıştırabiliyor. Böylece işletme yalnızca tek bir tahsilat noktasına bağlı kalmak yerine gişe, kiosk ve web üzerinden ödeme gibi kanalları tesisin fiziksel yapısına ve kullanıcı akışına göre konumlandırabiliyor.

Ödeme modeli neden tesis akışına göre seçilmeli?

Bir otopark yazılımı açısından önemli ayrımlardan biri ödeme anının araç hareketiyle nasıl ilişkilendirildiğidir. Ödeme araç park alanındayken tamamlanıyorsa çıkış noktasındaki işlem yükü azalabilir. Tahsilat doğrudan çıkışta yapılıyorsa sürücü için süreç tek noktada tamamlanır ancak çıkış şeridi aynı zamanda ödeme noktası haline gelir. Girişte sabit tahsilat ise ücretlendirme işlemini tesis kullanımının başına taşır. Online modelde fiziksel ödeme noktası zorunlu olmadan web üzerinden işlem yapılabilir.

Bu farklar özellikle giriş ve çıkış kapılarının sayısı, yaya dolaşımının doğal olup olmaması, kiosk yerleştirilebilecek alanlar ve operatörlü gişe kullanımı gibi tesis özellikleriyle birlikte düşünülmelidir. Aynı ödeme biçimi her otoparkta aynı operasyon sonucunu üretmez. Hastane, alışveriş alanı, terminal veya lojistik tesisi gibi farklı yapılarda sürücünün tesisi kullanma biçimi de ödeme noktasının nerede konumlandırılacağını etkiler.

Dört ödeme modeli nasıl ayrışıyor?

Ayakta ödeme hangi tesis düzenine uyar?

Ayakta ödeme modelinde sürücü aracına dönmeden önce kiosk veya gişe üzerinden işlemini tamamlar. Renesis'in ürün sayfasına göre kullanıcı biletini okutarak ya da yalnızca plakasını yazarak ücret bilgisini görebilir ve ödeme yapabilir. Ödeme sonrasında çıkış için tanınan süre parametrik olarak belirlenebilir. Belirlenen sürenin aşılması halinde fark tutarı sistem tarafından yeniden hesaplanabilir.

Bu modelin temel operasyon mantığı ödeme ile araç çıkışını birbirinden ayırmaktır. Yaya akışının doğal olarak ödeme noktasından geçtiği yapılarda kiosk veya gişe çıkış şeridinden önce konumlandırılabilir. Örneğin ziyaretçinin otoparktan ayrılmadan önce bina içinde veya yaya güzergahında ödeme yapabildiği bir tesis bu modele daha uygun olabilir. Kiosk kanalı self servis çalışabildiği için fiziksel tahsilatı yalnızca operatörlü gişeye bağlamadan farklı bir ödeme noktası oluşturmak mümkündür.

Araçta ödeme ne zaman anlamlı olur?

Araçta ödeme modelinde tahsilat çıkış anına taşınır. Araç çıkış noktasına geldiğinde plaka tanınır ve ilgili kayıt operatör ekranına düşer. Plaka okunamadığı durumda bilet okutularak işlemin tamamlanabilmesi de ürün sayfasında belirtilen alternatif akıştır. Operatör tahsilatı tamamladıktan sonra bariyer açılır.

Bu yapı sürücünün ödeme için ayrıca araçtan inmesini gerektirmeyen bir akış oluşturur. Buna karşılık ödeme işleminin çıkış şeridinde gerçekleşmesi nedeniyle tesis tasarımında operatör noktasının ve araç bekleme alanının birlikte düşünülmesi gerekir. Araçta ödeme bu nedenle yalnızca bir ödeme tercihi değil, çıkış kapısının aynı zamanda işlem noktası olarak kullanılması anlamına gelir.

Girişte sabit ücret hangi kullanım senaryosuna yöneliktir?

Girişte sabit ücret modeli süre bazlı ödeme işlemini çıkışta hesaplamak yerine tahsilatı tesis girişine taşır. Renesis bu modeli hal, terminal ve TIR parkı gibi tesis örnekleriyle açıklıyor. Sistem araç tipine göre tek seferlik ücret alınmasına ve ödeme sonrasında tanımlanan süre boyunca aracın giriş çıkış yapabilmesine imkan veriyor.

Bu yaklaşım özellikle kullanım hakkının girişte tanımlanmasının operasyon açısından daha anlaşılır olduğu tesislerde değerlendirilebilir. Buradaki seçim yalnızca ödeme terminalinin yerini değiştirmekten ibaret değildir. İşletme önce aracın hangi akışla kabul edildiğini, giriş sonrasında tekrar giriş çıkış ihtiyacı bulunup bulunmadığını ve kontrolün hangi noktada yapılacağını belirlemelidir.

Online ödeme fiziksel noktaları nasıl tamamlar?

Online modelde müşteri otoparktan ayrılmadan internet üzerinden sanal POS ile ödeme yapabilir. Ürün sayfasında ödeme yapılan kaydın anında güncellendiği belirtiliyor. Bu modelin ayakta ödemeden temel farkı, kullanıcının kiosk ya da gişe gibi belirli bir fiziksel tahsilat noktasına gitmek zorunda olmamasıdır.

Online kanal özellikle mobil cihaz üzerinden işlem yapmayı tercih eden kullanıcılar için ikinci bir yol oluşturabilir. Ancak bunu fiziksel ödeme noktalarının zorunlu alternatifi olarak görmek gerekmez. Tesisin kullanıcı profili ve operasyon düzenine göre online ödeme, gişe ve kiosk kanallarıyla aynı sistem içinde yan yana kullanılabilir. Böylece farklı kullanıcı davranışları için tek bir ödeme davranışı dayatılmadan ortak kayıt yapısı korunabilir.

Tahsilat kanalı ile ödeme modeli aynı şey mi?

Ödeme modeli işlemin ne zaman ve hangi akış içinde yapıldığını anlatırken tahsilat kanalı ödemenin hangi noktadan alındığını ifade eder. Renesis sayfasında gişe, kiosk ve online kanallar ayrı başlıklarla tanımlanıyor. Gişe operatör ekranı üzerinden nakit veya kredi kartı tahsilatına, kiosk ise nakit ve kredi kartıyla self servis ödemeye imkan veriyor. Online kanal web üzerinden sanal POS ile çalışıyor.

Bu ayrım önemlidir çünkü ayakta ödeme tek başına yalnızca kiosk anlamına gelmez. Aynı model gişe üzerinden de yürütülebilir. Benzer biçimde bir tesis fiziksel tahsilatı korurken online kanalı ek seçenek olarak kullanabilir. Otopark sistemi tasarlanırken önce kullanıcı yolculuğu belirlenip ardından bu yolculuğu destekleyen tahsilat kanallarının seçilmesi daha tutarlı bir yaklaşım oluşturur.

Aynı tesiste birden fazla model nasıl birlikte çalışır?

Renesis'in sayfasında dört ödeme modelinin aynı tesiste birlikte çalıştırılabildiği açıkça belirtiliyor. Bunun pratik karşılığı farklı kullanıcıların aynı otoparkı farklı ödeme akışlarıyla kullanabilmesidir. Bir ziyaretçi kiosk üzerinden ayakta ödeme yaparken başka bir kullanıcı web üzerinden işlemini tamamlayabilir. Operatörlü çıkış noktası ise araçta ödeme gereken durumlarda devrede kalabilir.

Birlikte kullanımın başarılı olması için modellerin rastgele çoğaltılması yerine fiziksel akışın parçaları olarak planlanması gerekir. Kiosk yaya güzergahında, operatörlü tahsilat araç çıkışında ve online kanal fiziksel noktadan bağımsız biçimde konumlanabilir. Girişte sabit ücret kullanılan ayrı bir araç grubu veya tesis bölümü varsa bu akış da aynı yönetim yapısının başka bir senaryosu olarak ele alınabilir.

Doğru kurgu için hangi noktalar birlikte değerlendirilir?

· Ödemenin girişte mi çıkıştan önce mi yoksa çıkış anında mı yapılacağı

· Sürücünün ödeme için araçtan inmesinin tesis kullanımına uygun olup olmadığı

· Kiosk ve gişe için erişilebilir fiziksel alan bulunup bulunmadığı

Neşet Ertaş’ın Ustalık Yolculuğu

İçeriği Görüntüle

· Çıkış şeridinde operatörlü tahsilatın araç akışına nasıl etki edeceği

· Online ödemenin fiziksel kanallarla birlikte nasıl konumlandırılacağı

· Plaka ve bilet gibi tanıma yöntemlerinin seçilen ödeme akışını nasıl destekleyeceği

Sonuçta ödeme modeli seçimi tek bir cihaz ya da kanal seçimi değildir. Ayakta ödeme çıkıştan önce fiziksel tahsilatı, araçta ödeme operatörlü çıkış işlemini, girişte sabit ücret tahsilatın girişe alınmasını, online ödeme ise web üzerinden fiziksel noktadan bağımsız işlemi temsil eder. Aynı tesiste bu modellerin birlikte kullanılabilmesi farklı kullanıcı akışlarını tek bir yönetim düzeni içinde karşılamaya imkan verir. En uygun kurgu ise tesisin giriş çıkış yapısı, yaya hareketi ve tahsilat noktalarının konumuna göre belirlenir.