Giresun'da Tıp Literatürüne Giren Ameliyat: Pelvik Böbrekli Hastada Türkiye'de İlk Radikal Sistektomi
Giresun'da Tıp Literatürüne Giren Ameliyat: Pelvik Böbrekli Hastada Türkiye'de İlk Radikal Sistektomi
İçeriği Görüntüle

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bülent Karabulut, prostat kanserinin erken evrelerde çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiğini belirterek, erkeklerin kişisel risklerini tanıması ve sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiğini vurguladı. Dünyada her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişiye bu hastalık tanısı konulurken, Türkiye'de de her yıl yaklaşık 19 bin erkeğin yakalandığı ve yaklaşık 4 bin 800 kişinin hayatını kaybettiği kaydedildi.

Prostat kanserinin Türkiye'de erkeklerde en sık görülen ikinci kanser türü olduğu ifade edilirken, hastalığın genellikle ileri yaşla ilişkilendirildiği ancak 40'lı yaşlarda da ortaya çıkabildiği belirtildi. Vakaların yaklaşık yüzde 30'unda herhangi bir belirti görülmeden ilerleyebildiği aktarılan Karabulut, idrar yapma güçlüğü, sık idrara çıkma, bel ve sırt ağrıları ile idrarda kan görülmesi gibi şikayetlerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Çalışma hayatındaki bazı koşulların ve mesleki maruziyetlerin prostat kanseriyle ilişkili olabileceğine işaret eden uzman, bu alanda yapılan araştırmaların farklı meslek gruplarına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu belirtti. Bir meta-analizde itfaiyecilerde prostat kanseri görülme sıklığının genel nüfusa kıyasla yüzde 21 daha yüksek bulunurken, petrol endüstrisi çalışanlarında bu oran yüzde 13 olarak hesaplandı. Tarım işçilerinde yoğun pestisit maruziyetinin riskle ilişkili olabileceği, uzun mesafeli uçuş yapan pilotlarda ise uçuş saatleri arttıkça prostat kanseri riskinin yükselebileceği bildirildi.

İtfaiyecilerde riskin yüksek olmasının olası nedenleri arasında yangın sırasında alevlere ek olarak çok sayıda kimyasal ve potansiyel kanserojen maddeye maruz kalma faktörü yer alıyor. Ahşap, plastik ve lastik gibi malzemelerin yanmasıyla açığa çıkan zehirli gazlar ve dumanın yanı sıra arsenik ve kadmiyum gibi ağır metaller ile yangın söndürme köpüklerindeki bazı kimyasallar da maruziyetler arasında yer alıyor. Bu maruziyetlerin bir kısmı hücrelerde DNA hasarına yol açarak hormonal sistemi etkileyen endokrin bozulmasına neden olabilirken, gece vardiyaları ve düzensiz çalışma saatleri de biyolojik ritmin bozulmasına katkıda bulunuyor.

Prostat kanserinde aile geçmişinin önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu vurgulayan Karabulut, birinci derece yakınlarında hastalık öyküsü bulunan erkeklerin kişisel risklerini daha yakından takip etmesi gerektiğini söyledi. Babasına prostat kanseri tanısı konulan erkeklerde hastalık riskinin 2 kat, erkek kardeşinde bulunanlarda ise 3 kat arttığını belirten uzman, ailede birinci derece iki veya daha fazla yakının hastalık öyküsü taşıması halinde riskin toplum ortalamasının 4 katına ulaşabildiğini kaydetti.

Prostat kanseri tedavisinin hastaların yalnızca fiziksel sağlığını değil, cinsel yaşamını, eş ilişkilerini ve psikolojik durumunu da etkileyebildiğini anlatan Karabulut, tedavi sürecinde ve sonrasında yaşanan bu değişimlerin yaşam kalitesi üzerinde belirleyici olabildiğini ifade etti. Tedavi sürecinde ortaya çıkabilen sorunların hastaların yaşamlarının doğal bir parçası olarak kabul edilerek değerlendirilmesi gerektiğine dikkati çeken uzman, tedavi sonrasında yaşam kalitesini ve cinsel fonksiyonları desteklemeye yönelik farklı seçeneklerin bulunduğunu belirtti.

Gerektiğinde psikolojik destek, aile terapileri ve eşlerin de sürece dahil edildiği görüşmelerle hastaların yaşadığı sorunların aşılmasına yardımcı olunabildiğini belirten Karabulut, hastaların tedavi sırasında veya sonrasında karşılaştıkları değişimleri hekimleriyle paylaşmaktan çekinmemesi gerektiğini vurguladı. Kanser tedavisinin yalnızca hastalığın kontrol altına alınmasıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirterek, sosyal gerçekleri göz ardı ederek tedavi yürütülemeyeceğini ifade etti.

Amacın yalnızca hastalığı tedavi etmek değil, hastaların yaşam kalitesini de korumak olduğunu dile getiren Karabulut, prostat kanserinde erken değerlendirme ve tedavi sürecinin yanı sıra hastaların yaşam kalitesini koruyacak desteklerin de önem taşıdığını kaydetti. Erkeklerin sağlık sorunlarını ve tedavi sürecinde yaşadıkları kaygıları hekimleriyle açıkça paylaşmaları gerektiğini hatırlatan uzman, bu yaklaşımın tedavi başarısı ve yaşam kalitesi açısından kritik olduğunu belirtti.

Kaynak: PersonelSaglik.NET