İmplant sonrası şişlik genellikle operasyondan birkaç saat sonra başlar, 2. ve 3. günde en yüksek seviyesine ulaşır ve 5 ila 7 gün içinde büyük ölçüde kaybolur. Yani sabah aynaya bakıp yanağınızın dünkünden daha dolgun olduğunu görmeniz, çoğu zaman bir terslik değil, vücudun iyileşmeye başladığının işaretidir. Bu süreyi kısaltmanın ve rahat geçirmenin yolu ise ilk 72 saatte doğru adımları atmaktan geçer.
Aşağıda şişliğin neden oluştuğunu, hangi ağrı kesicinin tercih edildiğini, kanamanın ne zaman normal sayıldığını, gargaranın nasıl yapılacağını ve süt ürünleri konusundaki kafa karışıklığını tek tek ele aldım. Henüz tedavi aşamasında değilseniz ve sürecin tamamını baştan sona öğrenmek istiyorsanız implant tedavisi hakkında aşama aşama hazırlanmış kaynaklara göz atmanızı öneririm; iyileşme döneminde karşılaşacaklarınızı önceden bilmek kaygıyı ciddi şekilde azaltıyor.
İmplant Sonrası Şişlik Neden Olur ve Kaç Gün Sürer
İmplant, çene kemiğine yerleştirilen küçük bir vidadır ve bu işlem ne kadar özenli yapılırsa yapılsın dokular için bir müdahaledir. Vücut bu bölgeye daha fazla kan ve sıvı göndererek onarıma başlar. Yanakta, dudakta ya da çene altında hissedilen dolgunluk tam olarak bu onarım tepkisinden kaynaklanır.
Şişliğin seyri çoğu insanda benzerdir. İlk gün hafif bir gerginlik hissedilir, ikinci ve üçüncü gün şişlik en belirgin hâlini alır. Dördüncü günden itibaren gerileme başlar ve bir haftanın sonunda yüz büyük ölçüde eski hâline döner. İnsanı en çok endişelendiren an da genellikle ikinci günün sabahıdır. "Dün daha iyiydim, neden arttı?" sorusu çok sık sorulur ve cevabı çoğu zaman sevindiricidir, çünkü bu tablo beklenen seyrin ta kendisidir.
Şişliğin ne kadar belirgin olacağını birkaç faktör belirler. Tek bir implant ile aynı seansta yapılan birden fazla implant arasında fark vardır. Kemik tozu uygulanan ya da sinüs kaldırma işlemi yapılan vakalarda doku daha fazla çalışıldığı için şişlik biraz daha uzun sürebilir. Sigara kullanımı, genel sağlık durumu ve yaş da iyileşme hızını etkileyen diğer etkenlerdir.
Bazı kişilerde şişliğe yanakta morarma da eşlik edebilir. Özellikle alt çenede yapılan işlemlerde, ince ciltli kişilerde ve ileri yaştakilerde morluk aşağı doğru, boyuna kadar inebilir. Görüntüsü tedirgin edici olsa da bu morarma genellikle 7 ila 14 gün içinde sarıya dönerek kendiliğinden kaybolur.
İlk 72 Saatte Şişliği Azaltmak İçin Yapabilecekleriniz
Şişliğin ne kadar büyüyeceği büyük ölçüde ilk üç günde ne yaptığınıza bağlıdır. Bu dönemde atılan küçük adımlar, sonraki günlerin konforunu doğrudan belirler. Hekiminizin verdiği talimatlar her zaman önceliklidir; aşağıdaki öneriler ise genel olarak uygulanan ve işe yaradığı bilinen adımlardır.
- Soğuk kompres uygulayın. İlk 24 ila 48 saat boyunca, buz torbasını ince bir beze sararak yanağınıza 15-20 dakika tutun, ardından 15-20 dakika ara verin. Buzu doğrudan cilde değdirmeyin.
- 48 saatten sonra ılığa geçin. İkinci günün ardından soğuk yerine ılık kompres, kan dolaşımını artırarak şişliğin dağılmasına yardım eder.
- Başınızı yüksekte tutun. İlk gecelerde bir ya da iki yastıkla yatmak, sıvının yüz bölgesinde toplanmasını azaltır.
- Ağır egzersizden uzak durun. Spor, ağır kaldırma ve öne eğilmeyi gerektiren işler ilk birkaç gün bölgeye kan basıncını artırır.
- Sıcak duş ve saunayı erteleyin. İlk gün çok sıcak suyla uzun duş almak ya da saunaya girmek şişliği ve sızıntıyı artırabilir.
- Bol su için ama pipet kullanmayın. Pipetin yarattığı emme gücü, yara bölgesindeki pıhtıyı yerinden oynatabilir.
- İşlem tarafıyla çiğnemeyin. Yemeklerinizi karşı taraftan, küçük lokmalarla yiyin.
Bu adımları uyguladığınız hâlde ikinci gün şişliğin arttığını görürseniz paniğe kapılmayın. Önemli olan, üçüncü günden sonra tablonun gerilemeye başlamasıdır.
Ağrı Kesici ve Antibiyotik Kullanırken Dikkat Edilecekler
İmplant sonrası hangi ağrı kesicinin kullanılacağı, internette en çok aranan sorulardan biri. Cevabı basit ama önemli: kullanacağınız ilacı ve dozunu hekiminiz belirlemelidir. Genel pratikte ibuprofen gibi hem ağrıyı hem iltihabı azaltan ilaçlar ya da parasetamol tercih edilir. Ancak mide rahatsızlığı, böbrek sorunu veya kan sulandırıcı kullanımı gibi durumlar bu tercihi değiştirebilir.
Aspirin içeren ağrı kesicilerden ise ilk günlerde uzak durulması önerilir, çünkü kanamayı artırabilir. Evdeki dolaptan "nasılsa ağrı kesici" diyerek rastgele bir kutu almak, iyileşmeyi istemeden zorlaştırabilir. Ağrının en yoğun olduğu dönem genellikle uyuşukluğun geçtiği ilk akşamdır; bu yüzden ilk dozu uyuşma tamamen kaybolmadan almak çoğu kişiye rahat bir gece geçirtir.
Antibiyotik konusunda en sık yapılan hata, kendini iyi hisseden kişinin ilacı yarıda bırakmasıdır. İmplant sonrası antibiyotik çoğunlukla 5 ila 7 gün kullanılır, ancak süreyi her zaman reçete belirler. Şişlik indi, ağrı geçti diye kutuyu kenara koymak, bakterilerin tam olarak temizlenmemesine ve enfeksiyon riskinin artmasına yol açabilir.
Bir de şunu bilmekte fayda var: ağrı kesiciler genellikle 3 ila 4 gün içinde ihtiyaç olmaktan çıkar. Bir haftanın sonunda hâlâ düzenli ağrı kesiciye ihtiyaç duyuyorsanız, bu durum hekiminizle paylaşılması gereken bir bilgidir.
Kanama Ne Kadar Normaldir, Nasıl Durdurulur
İşlemden sonraki ilk saatlerde tükürüğün pembe renkte olması tamamen normaldir. Az miktarda kan, tükürükle karıştığında olduğundan çok daha fazlaymış gibi görünür ve bu görüntü pek çok kişiyi ilk akşam korkutur. İlk 24 saat boyunca hafif bir sızıntı beklenen bir durumdur.
Kanamayı durdurmanın en etkili yolu baskıdır. Verilen steril gazlı bezi işlem bölgesine yerleştirip 30 ila 45 dakika boyunca, konuşmadan ve bezi sık sık kontrol etmeden sıkıca ısırın. Gazlı bez yoksa ıslatılmış ve hafifçe sıkılmış bir siyah çay poşeti de işe yarar, çünkü çayın içindeki tanen damarları büzerek kanamayı yavaşlatır.
Kanama birkaç saatte bir dinip yeniden başlıyorsa, baskıya rağmen ağız sürekli kanla doluyorsa ya da 24 saati geçtiği hâlde azalmıyorsa beklemeden tedaviyi yapan kliniğe ulaşmak gerekir. Mesai dışında böyle bir durumla karşılaşanlar için İstanbul'da 7/24 acil diş hastanesi hizmeti veren yerler gece saatlerinde de destek sağlayabiliyor.
İmplant Sonrası Gargara ve Ağız Bakımı Nasıl Yapılır
İlk 24 saatte ağız çalkalanmamalı. Bu, belki de en çok ihlal edilen kural; insan ağzında kan tadı hissettikçe çalkalama ihtiyacı duyuyor. Ancak bu dönemde yapılan güçlü çalkalama, yara yerinde oluşan ve iyileşmenin temelini oluşturan kan pıhtısını yerinden oynatabilir.
İkinci günden itibaren hekimin önerdiği gargara kullanılmaya başlanabilir. Bu genellikle klorheksidin içeren bir gargara ya da bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz eklenerek hazırlanan tuzlu sudur. Gargarayı ağızda sertçe çalkalamak yerine nazikçe dolaştırın ve tükürmek yerine başınızı lavaboya doğru eğip sıvının kendiliğinden akmasına izin verin. Yemeklerden sonra yapılan bu hafif temizlik, yiyecek artıklarının bölgede birikmesini önler.
Diş fırçalamayı bırakmak gibi bir hataya da düşmeyin. İşlem bölgesine dokunmadan diğer dişlerinizi her zamanki gibi fırçalayın; bölgeye yakın kısımlar için yumuşak kıllı bir fırça kullanın. Dikişler alındıktan sonra, yani genellikle 7 ila 10 gün içinde, o bölgeyi de nazikçe fırçalamaya başlayabilirsiniz.
Ağız bakımının önemi ilk haftayla sınırlı değil. Uzun vadede implant çevresinde biriken plak, diş eti iltihabına ve kemik kaybına yol açabilir. Peri-implantitis olarak bilinen bu tablo, implant kayıplarının en sık nedenlerinden biridir ve çoğu zaman düzenli bakım ile kontrollerle önlenebilir.
İmplant Sonrası Ne Yenir, Süt Ürünleri Neden Kısıtlanır
Uyuşukluk geçene kadar hiçbir şey yenmemelidir. Bunun sebebi basit: dudak, yanak ya da dil farkında olmadan ısırılabilir. Uyuşma geçtikten sonra ilk günlerde yumuşak, ılık ya da soğuk besinler tercih edilmelidir. Ilık çorba, patates püresi, yoğurt, muhallebi, yumurta ve iyice pişmiş makarna bu dönemin güvenilir seçenekleridir.
Süt ürünleri konusu ise biraz karışık ve bunu dürüstçe anlatmak gerekiyor. Bazı hekimler ilk günlerde süt ve süt ürünlerinin kısıtlanmasını önerir. Bunun en sağlam gerekçesi, bazı antibiyotiklerin kalsiyumla aynı anda alındığında vücuda daha az emilmesidir. Sıcak süt ise sıcak her içecek gibi kanamayı artırabileceği için ilk gün önerilmez. Bunun dışında süt ürünlerinin implantı doğrudan bozduğuna dair güçlü bir kanıt yoktur ve pek çok hekim soğuk yoğurt ya da ayranı ilk günlerin uygun besinleri arasında sayar. Kısacası, hekiminiz size özel bir kısıtlama verdiyse ona uyun; vermediyse antibiyotiği süt ürünlerinden birkaç saat ayrı almanız genellikle yeterlidir.
Asıl dikkat edilmesi gerekenler sert, çıtır ve çok sıcak yiyeceklerdir. Kuruyemiş, cips, sert ekmek kabuğu, çekirdek ve pirinç gibi küçük taneli besinler yara bölgesine kaçabilir ya da dikişlere zarar verebilir. Baharatlı ve asitli yiyecekler de ilk günlerde bölgeyi tahriş eder.
Normal beslenmeye dönüş kademeli olmalıdır. Bir hafta içinde çoğu kişi rahatlıkla daha katı yiyeceklere geçer; ancak implantın kemikle tamamen kaynaşması aylar sürdüğü için o bölgeyle çok sert şeyler ısırmaktan, üzerine kalıcı diş takılana kadar kaçınmak en doğrusudur.
Hangi Belirtiler Normal Değildir
İyileşme sürecindeki belirtilerin büyük kısmı beklenen şeylerdir. Ancak bazı durumlar, beklemek yerine hekimi aramayı gerektirir. Aşağıdakilerden biriyle karşılaşırsanız kendi kendinize çözüm aramayın:
- Üçüncü günden sonra azalması gereken şişliğin artmaya devam etmesi
- 38 derecenin üzerinde ateş ve halsizlik
- İşlem bölgesinden kötü kokulu akıntı ya da irin gelmesi
- Ağızda geçmeyen kötü tat ve koku
- Baskıya rağmen durmayan kanama
- Uyuşukluğun dudakta, çenede ya da dilde günler sonra hâlâ devam etmesi
- Yutkunmada veya nefes almada zorluk
- İmplantın bulunduğu bölgede sallanma hissi
Özellikle son madde, implantın kemikle kaynaşmasında bir sorun olabileceğinin işareti olabilir. İmplantın tutup tutmadığının hangi belirtilerle ve ne zaman anlaşıldığını merak edenler için başarısız implant kaç günde belli olur sorusunu ayrıntılı ele alan bu kaynak oldukça açıklayıcı. Erken fark edilen sorunların büyük bir kısmı basit müdahalelerle çözülür; burada en büyük düşman, "geçer herhalde" diyerek kaybedilen zamandır.
İyileşmeyi Uzun Vadede Etkileyen Alışkanlıklar
İlk hafta geçtiğinde insan derin bir nefes alır ve haklı olarak rahatlar. Ama implantın asıl sınavı sonraki haftalarda, kemikle kaynaşma döneminde verilir. Bu süreçte en büyük risk sigaradır. Sigara, bölgeye giden kan akışını azaltarak hem yara iyileşmesini yavaşlatır hem de implantın kemiğe tutunma ihtimalini düşürür. İşlemden sonra en az iki hafta, mümkünse kemik kaynaşması tamamlanana kadar sigaraya ara vermek, yaptırılan tedaviye yapılabilecek en iyi yatırımdır.
Gece diş sıkma ve gıcırdatma da sessiz bir tehdittir. Farkında olmadan uygulanan bu kuvvet, iyileşmekte olan implantı zorlayabilir. Sabahları çene ağrısıyla uyanıyorsanız bunu mutlaka hekiminize söyleyin; bir gece plağı bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır. Tedaviden hemen sonra uzun bir yolculuk planlıyorsanız da zamanlamayı önceden hekiminizle konuşmanızda fayda var.
Özetle, implant sonrası şişlik birkaç günlük, geçici ve büyük ölçüde kontrol edilebilir bir süreçtir. Soğuk kompres, düzenli ilaç kullanımı, doğru ağız bakımı ve biraz sabırla bu dönem rahatça atlatılır. Ancak iyileşmenin ne kadar sorunsuz geçeceğini belirleyen asıl şey, işlemin ne kadar iyi planlandığı ve sonrasında ne kadar yakından takip edildiğidir. İstanbul'da tedavi düşünüyorsanız, kontrol randevularını ciddiye alan ve işlem sonrası ulaşılabilir olan bir ekip seçmek bu yüzden çok önemli. Bu açıdan İstanbul implant tedavisinde Cedent, iyileşme sürecindeki takibiyle değerlendirebileceğiniz seçeneklerden biri.
