Kolajen, son yıllarda eczanelerde ve internet mağazalarında en çok merak edilen takviye edici gıdalardan biri hâline geldi. Kolajen takviyesi arayan kişinin karşısına ise kısa sürede aynı sorular çıkıyor: Tip 1 mi, tip 2 mi? Hidrolize kolajen ile doğası değiştirilmemiş kolajen arasındaki fark ne? Kapsül mü daha mantıklı, toz mu? Bu yazıda, ürün seçerken kutunun arkasındaki bilgileri doğru okumanıza yardımcı olacak noktaları bir araya getirdik.
Kolajen nedir, vücutta nerede bulunur?
Kolajen, vücuttaki en yaygın yapısal proteindir. Bugüne kadar 28 farklı kolajen türü tanımlanmıştır. Tip 1 kolajen ağırlıklı olarak deri, kemik ve tendonlarda, tip 2 kolajen kıkırdak dokusunda, tip 3 kolajen ise deri ve damar duvarlarında bulunur. Takviye ürünlerinin etiketinde en sık görülenler tip 1 ve tip 2'dir.
Hidrolize kolajen ile doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen arasındaki fark
Hidrolize kolajen, kolajenin enzimlerle küçük peptit parçalarına ayrılmış hâlidir. Çoğunlukla tip 1 kolajendir ve gram düzeyindeki porsiyonlarla, genellikle toz ya da saşe formunda satılır.
Doğası değiştirilmemiş (undenatüre) tip 2 kolajen ise üretimde yapısı bozulmadan, düşük sıcaklıkta işlenir. Bu tür kolajen miligram düzeyinde kullanılır; etikette genellikle porsiyon başına 40 mg olarak görülür ve kapsül formunda bulunur.
Bu nedenle iki ürünün miktarlarını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olur. 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen içeren bir kapsül ile birkaç gram hidrolize kolajen içeren bir saşe farklı üretim mantığına sahiptir. Önce kolajen türüne ve işlenme şekline, sonra miktara bakmak gerekir.
Etikette kontrol edilmesi gereken 5 bilgi
1. Kolajen türü ve işlenme şekli: "Kolajen" yazması yeterli değildir. Tip 1 mi, tip 2 mi, hidrolize mi yoksa doğası değiştirilmemiş mi olduğu açıkça yazmalıdır.
2. Porsiyon başına miktar: Her bileşenin günlük porsiyondaki miktarı miligram ya da gram olarak verilmelidir. "Kompleks" ya da "karışım" gibi miktarı belirsiz ifadeler karşılaştırma yapmayı zorlaştırır.
3. Yardımcı bileşenler: Kolajen ürünlerinde glukozamin, kondroitin, MSM ve hiyalüronik asit sık kullanılır. C vitamini de çoğu formülde yer alır; C vitamini, kıkırdağın normal fonksiyonu için normal kolajen oluşumuna katkıda bulunur.
4. Onay numarası: Türkiye'de satılan takviye edici gıdaların Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanması gerekir. Kutudaki onay numarası Bakanlığın sorgulama ekranından kontrol edilebilir.
5. Kutudaki gün sayısı: Kutu fiyatını, kutunun kaç gün yettiğine bölmek farklı ürünleri karşılaştırmanın en adil yoludur. Günde 1 kapsül kullanılan 30 kapsüllük bir kutu ile günde 2 kapsül kullanılan 60 kapsüllük bir kutu aynı süre yeter.
Bir etiket örneği
Yek Pharma'nın kolajen ürünleri, etiketin nasıl okunacağına iyi bir örnek oluşturuyor:
- Q Plus Collagen: Bir kapsülde 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen, 300 mg glukozamin sülfat, 300 mg kondroitin sülfat, 150 mg MSM ve 60 mg hiyalüronik asit bulunur. Kutuda 30 kapsül vardır.
- Artromix Collagen: Tip 1 ve tip 2 kolajeni aynı kapsülde bir araya getirir: 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen ve 30 mg hidrolize tip 1 kolajen. Formülde C, D3 ve K vitamini de yer alır.
- Rejenem: Günlük iki kapsülde 40 mg doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen, 700 mg glukozamin sülfat, 500 mg kondroitin sülfat ve 400 mg yumurta kabuğu zarı içerir. 60 kapsüllük kutu 30 gün yeter.
Üç üründe de kolajen türü, işlenme şekli ve her bileşenin miktarı ayrı ayrı yazıldığı için tüketici neyi aldığını kutunun üzerinden görebiliyor.
Kapsül mü, toz mu?
Doğası değiştirilmemiş tip 2 kolajen düşük miktarda kullanıldığı için kapsül formu yeterlidir; taşıması ve günlük düzene eklemesi kolaydır. Hidrolize kolajen gram düzeyinde alındığından çoğunlukla toz ya da saşe olarak satılır. Seçimi form değil, etiketteki tür ve miktar belirlemelidir.
Kullanmadan önce
Hamilelik, emzirme dönemi, bilinen bir hastalık ya da düzenli ilaç kullanımı varsa takviyeye başlamadan önce doktora danışılmalıdır. Önerilen günlük porsiyon aşılmamalı, ürün çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.
Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve normal beslenmenin yerine geçmez.
