AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’NİN “HUKUKA AYKIRI” DÜZENLEMELERİNE DANIŞTAY’DA DAVA AÇTIK
"Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", 09.04.2026 tarih ve 33219 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Genel Merkezimiz ve Hukuk Müşavirliğimiz tarafından, Yönetmelik üzerinde detaylı incelemelerde bulunulmuş ve hukuka aykırılığı tespit edilen aşağıdaki Yönetmelik düzenlemelerine karşı aşağıda belirtilen gerekçelerle Danıştay’da yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açılmıştır. Yürütmelerinin durdurulması ve iptalleri talep edilen Yönetmelik düzenlemeleri ile gerekçeleri şu şekildedir:
a-) Asıl Yönetmelik olan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 3. fıkrasının "g" bendine eklenen "uzaktan" ibaresinin; 4. maddesinin 3. fıkrasının "ö" bendi olarak eklenen "Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre uzaktan sağlık hizmeti sunmak" düzenlemesinin tamamının ve 5. maddesinin 2. fıkrasının "f" bendine eklenen "ve uzaktan" ibaresinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu, aile hekimlerinin hizmet sunma biçimini ve mekanını belirleme konusunda Bakanlığa sınırsız bir yetki vermemektedir. Uzaktan (tele-tıp) sağlık hizmeti, hekimin hastayı fiziksel olarak muayene etmediği, klinik değerlendirmenin dijital araçlarla yapıldığı, alt yapısının ve hukuki düzenlemelerinin henüz yapılmadığı ve oturmadığı, tıbbi hataya neden olabilecek bir hizmet modelidir.
b-) Asıl Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen "(Değişik:RG-9/4/2026-33219) Sağlık hizmeti sunumu sırasında meydana gelen şiddet olayının adli veya mülki idare makamlarınca verilen belgeyle belgelendirilmesi durumunda, aile hekimi veya aile sağlığı çalışanına şiddet uygulayan kişinin müdürlükçe mevcut aile hekiminden kaydı, ikamet ettiği bölge göz önünde bulundurulmak suretiyle öncelikle farklı aile sağlığı merkezine, ikametine yakın farklı aile sağlığı merkezi bulunmuyor ise aynı aile sağlığı merkezinde bulunan kayıtlı nüfusu en düşük aile hekimine yapılır." şeklindeki düzenlemenin eksik düzenleme nedeniyle yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Söz konusu uygulama bakımından tek hekimli aile hekimliği birimlerindeki (tek hekimli ASM) durum bakımından eksik ve aleyhe bir düzenleme mevcuttur. Nitekim bu düzenlemede "tek hekimli aile hekimliği birimlerine / tek hekimli ASM'lere" ilişkin hiçbir düzenleme yapılmamıştır.
c-) Asıl Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasının "a" bendinde yapılan değişiklik sonucunda düzenlemenin birinci cümlesi “Fiilen en az altı ay aile hekimliği yaparak akabinde askerlik (bedelli hariç) veya doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrılması şartıyla sözleşmesini fesheden aile hekimlerine, askerlik veya doğum sonrası kamu görevine başlama tarihine göre, kamu görevlisi olmayan hekimler için ise müdürlüğe başvuru tarihine göre bir defaya mahsus öncelik verilir.” halini almıştır. Bu düzenlemede, parantez içerisindeki “bedelli hariç” ibaresinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Söz konusu düzenlemeye göre; "Fiilen en az altı ay aile hekimliği yaparak, devamı süreçte askerlik veya doğum nedeniyle ücretsiz izne ayrılmak şartıyla sözleşmesini fesheden aile hekimlerine, askerlik veya doğum sonrası bir defaya mahsus öncelik verilecektir. Söz konusu öncelik hakkı, terhis tarihinden itibaren bir ay, doğum nedeni ile ücretli izin süresinin bitimi tarihinden itibaren iki yıl on beş gün içerisinde aile hekimliği hizmet sözleşmesinin feshedildiği ilde kullanılabilecektir. Fakat bu uygulama bakımından bedelli askerlik hariç tutulmuştur." Bu hususta bedelli askerliğin kapsam dışı tutulmasını haklı gösterebilecek hukuki ve yasal gerekçe bulunmamaktadır. Eşitlik ilkesi ihlal edilmiştir.
ç-) Asıl Yönetmelik olan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 8. fıkrası olarak eklenen "Aile sağlığı merkezlerinde yer alan ortak kullanım alanları ile bu alanlarda bulunan ve ortak kullanıma tahsis edilen her türlü demirbaş, tıbbi cihaz, ekipman ve sair malzeme müşterek kullanım kapsamındadır. Bunlar aile sağlığı merkezi yönetim karar defterine kaydedilir. Aile hekimleri tarafından, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi hükümlerine istinaden aile sağlığı merkezinin gider ödemesiyle temin edilmesinden dolayı müşterek kullanım kapsamında bulunan alan ve malzemeler üzerinde ayni veya şahsi herhangi bir hak iddiasında bulunulamaz; bedel, katkı payı veya sair ad altında talepte bulunulamaz; bunların devri istenilemez ve kullanımı engellenemez. Bu alan ve malzemeler, aile sağlığı merkezinde kullanılmaya devam edilir." şeklindeki düzenlemenin tamamının yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Aile hekimleri, aile sağlığı merkezinin altyapısını, demirbaşlarını ve teknik ekipmanlarını büyük ölçüde kendi öz kaynaklarından karşılamak durumundadır. Yönetmelik değişikliği, bu harcamalarla edinilen mal varlığı üzerindeki her türlü ayni hak iddiasını yönetmelik hükmüyle ortadan kaldırmaktadır.
d-) Asıl Yönetmeliğin 31. maddesinin 4. fıkrasında yapılan değişiklik içerisinde yer alan "Bakanlığa ait olan sağlık bilgi yönetim sistemini" şeklindeki ibarenin tamamının yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Bakanlık sisteminin kesintiye uğraması, siber saldırıya maruz kalması veya teknik arıza yaşaması halinde aile hekimleri, hiçbir alternatif sisteme başvuramayacaktır. Yedekleme veya alternatif sisteme izin verilmemesi; sağlık hizmetinin sürekliliğini tehlikeye atmakta ve kamu yararıyla çelişmektedir.
e-) Asıl Yönetmeliğe eklenen Geçici 5. madde şu şekildedir: "Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile 24 üncü maddede ve EK-1’de yapılan değişiklikleri, aile hekimliği birimleri 1/9/2026 tarihine kadar yerine getirir." düzenleme içeriğindeki "24 üncü maddede" ibaresinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Ortak kullanım alanları hususundaki düzenlemenin 01.09.2026 tarihine kadar yürürlüğe girmesi bakımından söz edilen düzenlemede yer alan "24 üncü maddede" ibaresi de davaya dahil edilmiştir.
f-) Asıl Yönetmeliğin EK-1 tablosunda yapılan değişikliklere rağmen gruplandırma personelinin durumuyla ilgili olarak kriterler belirlenmediğinden, eksik düzenleme nedeniyle yürütmenin durdurulması ve iptal kararı verilmesi talep edilmiştir.
GEREKÇESİ : Asıl Yönetmeliğin EK-1 AİLE SAĞLIĞI MERKEZİ GİDERİ OLARAK YAPILACAK KATKILARIN TESPİTİNDE KULLANILMAK ÜZERE AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ GRUPLANDIRMASI tablosunun dördüncü ve beşinci satırlarında yer alan "dört" ibarelerinin "beş" şeklinde değiştirilmesi ve on birinci satırının yürürlükten kaldırılması sonucunda esnek mesai uygulamasının sonlandırılmasına rağmen bu düzenleme içeriğinde gruplandırma personeli bakımından çalışma saatlerinin nasıl olacağı, ne şekilde planlanacağı ve gruplandırma personelinin çalışma sisteminde ne gibi değişiklikler olduğu hususunda hiçbir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Sendikamız Genel Sağlık-İş, yine en detaylı davayı, mağduriyetleri en fazla giderecek şekilde açmıştır. Kitlesel anlamda mağduriyetleri giderebilecek nitelikte olan davamızla ilgili olarak en kısa zamanda olumlu gelişmelerin haberini vermeyi ve sağlık emekçilerinin mağduriyetlerini gidermeyi temenni ediyoruz. Bu vesileyle, tüm sağlık emekçilerini, onların haklarını en iyi koruyan Genel Sağlık-İş çatısı altında toplanmaya davet ediyoruz.
