Sağlıkta Dönüşümün Bilançosu: MHRS'de Tarihi Düşüş ve Yerli Teknoloji Hamlesi
Sağlık Bakanlığı, iki yıllık reform sürecinin çarpıcı sonuçlarını açıkladı. Randevu kaosu yerini dijital çözümlere bırakırken, yerli tıbbi cihaz üretiminde dev adımlar atıldı.
Türkiye, sağlık altyapısında ve hizmet sunumunda küresel ölçekte parmakla gösterilecek bir dönüşüm dönemini geride bırakıyor. Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu'nun liderliğinde 'Sağlıklı Türkiye Yüzyılı' vizyonuyla başlatılan reform süreci, vatandaşların nitelikli sağlık hizmetine erişimini kolaylaştırırken, yerli tıbbi teknoloji üretiminde de ülkeyi bağımsız bir güce dönüştürdü. Bakanlığın son iki yıllık bilançosuna göre; sağlık diplomasisini güçlendirmek adına 12 ülkeye resmi ziyaret düzenlendi, 38 uluslararası anlaşmaya imza atıldı ve genel sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranı son bir yılda 6,2 puan birden artarak %69,4'e ulaştı. Değişimlerin yasal zeminini oluşturmak amacıyla tam 136 mevzuat düzenlemesi hayata geçirildi.
Vatandaşların en çok sıkıntı yaşadığı konuların başında gelen Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) kuyrukları, uygulanan dinamik politikalarla neredeyse tamamen eritildi. Sistemde bekleyen randevu talebi sayısı 4 milyondan 322 bin seviyesine kadar gerileyerek, randevu bekleyen vatandaş sayısında %92 oranında tarihi bir düşüş elde edildi. e-Nabız sistemine entegre edilen 'İlacım Nerede?' uygulaması ise aylık ortalama 900 bin vatandaşı reçetesindeki ilaçların bulunduğu en yakın eczanelere yönlendirerek zaman kayıplarının önüne geçti.
'Hastalık ortaya çıkmadan önleme' felsefesiyle hareket eden bakanlık, birinci basamak sağlık hizmetlerini muazzam şekilde tahkim etti. Son iki yılda 126 yeni Sağlıklı Hayat Merkezi (SHM) ve 598 Aile Sağlığı Merkezi (ASM) inşa edilerek; ülke genelindeki toplam tesis sayısı 348 SHM ve 8 bin 350 ASM'ye ulaştırıldı. Bu güçlü altyapı sayesinde 45 milyon vatandaşın kronik hastalık taraması ve takibi yapıldı. Taramalar neticesinde 12 milyon vatandaşa ilk kez gizli kalmış hastalık tanısı konularak tedavi süreçleri erkenden başlatıldı. 'Ulusal Kanser Tarama Programı' kapsamında vatandaşların cep telefonlarına tam 99 milyon davet SMS'i gönderildi. Meme kanserinin erken teşhisi için geliştirilen yapay zeka destekli Mamografi Tarama Raporlama Sistemi ile 2 milyondan fazla tarama sonucu incelendi. 'İdeal Kilonu Öğren' kampanyasıyla vatandaşlar 513 bin kilo verdi; süreç bu yıl 'Hareket Yaşını Öğren' kampanyasıyla sürdürülüyor.
Sağlıkta dışa bağımlılığı bitirecek 'Üreten Sağlık Modeli' kapsamında, savunma ve sağlık sanayii iş birlikleri meyvelerini verdi. ASELSAN tarafından geliştirilen ve klinik testleri TÜSEB tarafından yürütülen Yerli Kalp-Akciğer Makinesi (LIFELINE HLM), Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde gerçekleştirilen ilk açık kalp ameliyatında yüksek performansla kullanılarak tarihi bir başarıya imza attı. Ayrıca, hematolojik kanserlerin tedavisinde çığır açan CAR-T Hücre Tedavisi tamamen yerli imkanlarla geliştirilerek Etlik Şehir Hastanesi'nde ilk etapta 12 hastaya başarıyla uygulandı. Yerli Renkli Doppler Ultrasonografi cihazı için üretim düğmesine basılırken, ASELSAN iş birliğiyle üretilen Yerli Mobil Dijital Röntgen Cihazı ve ani kalp durmalarında hayat kurtaran Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) cihazları kamu hastanelerinde yaygın olarak kullanılmaya başlandı.
Yerli aşı çalışmaları kapsamında büyük bir stratejik başarı kazanılarak Hepatit A ve suçiçeği aşıları teknoloji transferiyle Türkiye'de üretilmeye başlandı. Hepatit A aşısı 81 ilin tamamında çocukların kullanımına sunulurken; Altı Bileşenli Karma Aşı ile gebelere yönelik Tdab aşısı da ulusal programa dahil edildi. İlaç erişimini kolaylaştırmak adına son iki yılda tam 782 yeni ilaç daha devletin geri ödeme listesine alındı.
Acil sağlık hizmetlerinde ise gözler gökyüzüne çevrildi. En zorlu coğrafi ve iklim koşullarında hizmet verebilecek olan yerli ve milli imkanlarla geliştirilmiş GÖKBEY ambulans helikopterinin test uçuşları başarıyla tamamlandı. Yıl sonuna kadar 3 adet GÖKBEY ambulans helikopterinin Sağlık Bakanlığı hava filosuna katılarak göreve başlaması planlanıyor.
Dijitalleşme hamleleri kapsamında organ bağışı süreçleri e-Devlet ve e-Nabız üzerinden erişilebilir hale getirildi. Bu sayede 136 bin 884 vatandaş dijital organ bağışçısı olurken, aylık organ bağış sayısı 2 bin 500'den rekor bir ivmeyle 14 bine fırladı. Sağlıkta finansal ve suistimal risklerini veri analitiğiyle tespit eden yeni nesil teftiş sistemi REDES ile denetimler sıkılaştırıldı. Türkiye, kendi vatandaşlarının sağlığını güvenceye alırken insani vizyonunu sınır ötesine de taşıdı; nitekim komşu ülke İran'da yaşanan insani krizler için Gürbulak Sınır Kapısı üzerinden toplamda 9 tır (167 palet) ilaç, tıbbi cihaz ve sarf malzemesi bölgeye sevk edildi.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yürütülen dev çalışmalara ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı videolu paylaşımda kararlılık mesajı verdi. Memişoğlu, şu ifadeleri kaydetti: 'Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Sağlıklı Türkiye Yüzyılı'nı 'Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık Modeli' ile ilmek ilmek işlemeye devam ediyoruz. Büyük sağlık ailemizle omuz omuza hep daha ilerisini hedefleyecek, 'Küresel Sağlıkta Öncü Türkiye' idealimiz için sarsılmaz bir azim, sevgi ve adanmışlıkla yürümeye devam edeceğiz.'
Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.
Bu tablo, Sağlık Bakanlığı'nın reform vizyonunun somut çıktılarını gözler önüne seriyor. Ancak, yerli teknolojiye geçiş sürecindeki hız ve koruyucu sağlık alanındaki yaygınlaştırma çabaları, sahada çalışan sağlık personelinin iş yükünü ve motivasyonunu doğrudan etkiliyor. Özellikle birinci basamakta yapılan taramaların başarısı, aile hekimlerinin ve toplum sağlığı çalışanlarının özverili çabalarına dayanıyor. Bu noktada, sistemin sürdürülebilirliği için insan kaynağı planlamasının da reform paketinin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınması gerektiği açık.
