Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), milyonlarca memuru, polisi, öğretmeni ve sağlık çalışanını yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. KDK, mesai saatleri dışında zorunlu eğitimlere katılan personele öncelikle izin kullandırılması, bunun mümkün olmaması durumunda ise fazla mesai ücreti ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına tavsiye kararı verdi.
Acil Tıp Uzmanının Hak Arayışı Emsal Oldu
Dikkat çeken süreç, bir hastanede görev yapan acil tıp uzmanının KDK'ye başvurmasıyla başladı. Kurum tarafından görevlendirilerek mesai saatleri dışında 8 saatlik bir hizmet içi eğitime katılan sağlık çalışanı, bu eğitim karşılığında kendisine ne ücret ödendiğini ne de izin hakkı tanındığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etti.
Başvuruyu haklı bulan KDK, mesai saatleri dışında gerçekleştirilen bu tarz eğitimlerin doğrudan "fazla çalışma" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti.
"İzin Verilemiyorsa Ücret Ödenmesi Zorunlu"
KDK kararında, sağlık hizmetlerinin yoğunluğu ve kesintisiz doğası gereği çalışanların dinlenme hakkı ile hizmetin etkinliği arasında bir denge kurulması gerektiği vurgulandı. Eğitim nedeniyle kazanılan izinlerin aynı yıl içinde kullandırılmasının uygun olacağını belirten kurum, şu kritik uyarıda bulundu:
"Fazla mesai karşılığında izin kullandırılması konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunsa da, bu hakkın kullandırılması mümkün olmuyorsa ücret ödenmesi zorunludur. Aksi bir uygulama, Anayasa'nın 'angarya yasağı' ve 'ücretin emeğin karşılığı olduğu' yönündeki maddelerine açıkça aykırılık teşkil eder."
Tüm Kamu Personelini Kapsıyor
KDK'nin bu kararı sadece sağlık çalışanlarını değil; çalışma saatleri dışında zorunlu eğitim ya da seminerlere katılan öğretmen, polis, hemşire ve tüm kamu personelini kapsıyor. Bu karar doğrultusunda, mesai dışı eğitimlerin "angarya" olmaktan çıkıp yasal bir hakka (izin veya ücret) dönüşmesinin önü açılmış oldu.