Sağlıkta Dönüşüm: Bakan Memişoğlu Döneminde Hayata Geçirilen 2 Yıllık Stratejik Hamleler

Sağlık Bakanlığı, 2 Temmuz 2024'te göreve başlayan Bakan Kemal Memişoğlu liderliğinde, 'Sağlıklı Türkiye Yüzyılı' vizyonuyla sağlık sistemini kökten dönüştüren bir dizi uygulamayı hayata geçirdi. İşte bu sürecin perde arkası ve somut adımlar.

Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.

Bakanlık, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmayı, hizmet kalitesini yükseltmeyi ve koruyucu sağlık modelini merkeze almayı hedefleyen bir dönüşüm başlattı. Bu kapsamda, küresel işbirliklerini geliştirmek için 38 uluslararası belge imzalanırken, sağlık diplomasisini güçlendirmek adına 12 ülkeye resmi ziyaret gerçekleştirildi.

Altyapı yatırımları da hız kesmedi. Son iki yılda 126 yeni Sağlıklı Hayat Merkezi, 598 Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve 100 adet ikinci ile üçüncü basamak sağlık tesisi inşa edildi. Bugün itibarıyla ülke genelinde toplam 348 Sağlıklı Hayat Merkezi ve 8 bin 350 ASM ile birinci basamak sağlık hizmeti sunuluyor.

Koruyucu sağlık vizyonuyla 45 milyon vatandaşın kronik hastalık taraması ve izlemi yapılırken, bu taramalar sonucunda aile hekimliği birimlerinde yaklaşık 12 milyon vatandaşa ilk kez tanı konularak tedavi süreçleri başlatıldı. Bu, hastalıkların erken evrede yakalanması açısından kritik bir başarı.

Randevu sisteminde de çarpıcı bir iyileşme yaşandı. Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) bekleyen randevu talebi sayısı yaklaşık 4 milyondan 322 bin seviyesine gerileyerek, yüzde 92 oranında rekor bir düşüş elde edildi. Bu, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminde yaşadığı en büyük sorunlardan birinin çözülmesi anlamına geliyor.

Bağımlılıkla mücadelede de önemli adımlar atıldı. Sigara bırakma polikliniklerinin sayısı 3 kat artarak 1577'ye yükselirken, bu polikliniklerde 497 bin 622 muayene gerçekleştirildi. ALO 171 hattı ile 888 bin 810, sahadaki mobil ekiplerle 875 bin 247 vatandaşa hizmet sunuldu. ALO 191 hattı üzerinden ise 581 bin 730 vatandaşa rehberlik sağlandı.

Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinde de köklü bir düzenlemeye gidildi. Yeni yönetmelikle bakım sürekliliğini esas alan entegre bir hizmet modeli belirlenirken, evde sağlık hizmetlerinin kapsamı genişletildi ve başvuru kanalları artırıldı. Palyatif bakım ve evde sağlık koordinasyon birimleri oluşturulmasına yönelik düzenlemeler yapıldı.

Geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamalarında da yeni bir dönem başladı. GETAT uygulama ünitesi ve merkezi açma koşulları kolaylaştırılırken, hizmetin daha etkin ve sürdürülebilir olması hedeflendi. Bakanlık, bu alandaki uygulamalar için 15 kılavuz yayımladı.

Aile hekimliği uygulamasında personel istihdamını teşvik eden düzenlemeler yapıldı. 2025'te hayata geçirilen 'İdeal Kilonu Öğren Sağlıklı Yaşa Kampanyası' ile vatandaşlar yaklaşık 513 bin kilo verdi. Kampanyanın devamı niteliğindeki 'Hareket Yaşını Öğren Sağlıklı Yaşa Kampanyası' ise hastalanmadan sağlığı korumayı ve hareketli bir yaşamı teşvik ediyor.

Kanser taramalarında dijital bir adım atıldı. 'Ulusal Kanser Tarama Programı' kapsamında vatandaşlara kısa mesajla (SMS) davet gönderildi. Bu kapsamda gönderilen SMS sayısı 99 milyonu buldu. Ayrıca 1 milyon 723 bin anne adayına gebelik ve doğum sürecinde eğitim ve danışmanlık hizmeti verildi. 'Her Gebeye Ebe' uygulaması kapsamında görev yapan koordinatör ebeler ise 722 bin 629 gebeye rehberlik etti.

Sağlık hizmet sunumunda karşılaşılan riskli durumları veri analiziyle tespit edip önlemeyi amaçlayan yeni nesil teftiş sistemi REDES ile denetimler gerçekleştirilirken, tespit edilen sorunlar çözülerek hizmet kalitesi yükseltildi.

Uluslararası dayanışma kapsamında İran'a iki kez insani amaçlı tıbbi malzeme gönderildi. 8 Nisan'da 3 tır (60 palet) ve 25 Nisan'da 6 tır (107 palet) tıbbi cihaz, ilaç ve sarf malzemesi bölgeye sevk edildi.

İlaç erişiminde de önemli gelişmeler yaşandı. Son iki yılda 782 yeni ilaç geri ödeme kapsamına alındı. Hepatit A aşısı 81 ilin tamamında kullanıma sunulurken, Altı Bileşenli Karma Aşı ve gebelere yönelik Tdab aşısı da programa dahil edildi. Yerli aşı çalışmaları kapsamında hepatit A ve suçiçeği aşıları teknoloji transferiyle üretilmeye başlandı.

Dijital organ bağışı uygulaması da bu dönemde hayata geçirildi. e-Devlet ve e-Nabız üzerinden yapılabilen bağışlarla 136 bin 884 vatandaş dijital organ bağışçısı olurken, aylık organ bağış sayısı 2 bin 500'den 14 bine yükseldi. 'İlacım Nerede?' uygulamasıyla aylık ortalama 900 bin vatandaşa yönlendirme desteği sunuldu.

Yerli sağlık teknolojilerinde de çığır açan gelişmeler yaşandı. Yerli kalp-akciğer makinesi LIFELINE HLM, ilk kez Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde gerçekleştirilen açık kalp ameliyatında başarıyla kullanıldı. ASELSAN tarafından geliştirilen ve TÜSEB tarafından testleri yapılan makine, operasyon süresince yüksek performans sergiledi.

Hematolojik kanserlerde kullanılan CAR-T hücre tedavisi tamamen yerli imkanlarla geliştirildi. Tedavi, geçtiğimiz yıl aralık ayında ilk kez Etlik Şehir Hastanesi'nde uygulandı ve bugüne kadar 12 hastaya CAR-T hücre tedavisi yapıldı. Meme kanserinin erken teşhisi için geliştirilen Mamografi Tarama Raporlama Sistemi ile 2024'ten bu yana 2 milyondan fazla tarama sonucu değerlendirildi.

Yerli Renkli Doppler Ultrasonografi cihazının geliştirilmesi için proje çağrısı kapsamında sözleşme ve imza süreçleri tamamlandı ve üretim çalışmalarına başlandı. Otomatik Eksternal Defibrilatör (OED) cihazları ülke genelinde kullanılmaya başlandı. ASELSAN iş birliğiyle geliştirilen Mobil Dijital Röntgen Cihazı da kamu hastanelerinde kullanılmaya başlandı.

Sağlık alanındaki bilimsel çalışmaların yenilikçi teknolojilere dönüştürülmesi amacıyla TÜSEB bünyesinde 25 Teknoloji Transfer Ofisi kuruldu. Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen GÖKBEY ambulans helikopterinin test uçuşları yapıldı. Yıl sonuna kadar 3 adet GÖKBEY'in sağlık filosuna katılması öngörülüyor.

'Sağlıklı Çocuk Sağlıklı Gelecek' programı kapsamında 2 bin 639 okulda yaklaşık 825 bin öğrenciye ulaşıldı. Sağlıklı Hayat Akademisi (SAHA) eğitimleri kapsamında ise bugüne kadar 397 bin 140 kişiye sağlık okuryazarlığı eğitimi verildi. Bakan Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'Hedefimiz net: Sağlıklı Türkiye Yüzyılı' diyerek bu çalışmaların süreceğini vurguladı.

Bu kapsamlı dönüşüm, sağlık sisteminin sadece fiziksel altyapısını değil, aynı zamanda hizmet sunum modelini, teknoloji kullanımını ve uluslararası işbirliklerini de yeniden şekillendirdi. Sağlık Bakanlığı'nın bu stratejik hamleleri, bir yandan vatandaş memnuniyetini artırırken, diğer yandan sağlık çalışanlarının iş yükünü hafifletmeyi ve daha verimli bir sistem kurmayı hedefliyor. Ancak bu dönüşümün sürdürülebilirliği, finansal kaynakların etkin kullanımı ve insan gücü planlamasının başarısına bağlı. Özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve koruyucu sağlık hizmetlerine yapılan yatırımlar, uzun vadede sağlık harcamalarını azaltma potansiyeli taşıyor. Bu yönüyle Bakanlığın attığı adımlar, yalnızca bugünün değil, geleceğin sağlık sistemini de inşa etme amacı taşıyor.