Sayıştay Başkanlığının TBMM'ye sunduğu Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2025 Yılı Denetim Raporu, sağlık çalışanlarını doğrudan ilgilendiren bir tespit içeriyor. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ek 33'üncü maddesine göre yataklı tedavi kurumlarında icap nöbeti tutanlara, normal nöbet ücretinin yüzde 40'ı ödeniyor. Ancak uygulamada, aynı hizmeti veren fakat farklı mevzuata tabi personele nöbet ücreti ödenirken 2547 sayılı Kanun'a tabi uzman doktorlara ödenmedi. Konu önce idari yargıya, ardından Anayasa Mahkemesine taşındı. Anayasa Mahkemesi 2018/9074 başvuru numaralı Tevfik İlker Akçam kararında bu durumun mülkiyet hakkı bağlamında ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmetti ve sonraki tüm başvurularda aynı yönde karar vermeyi sürdürdü. Selçuk Üniversitesi ise bu yerleşik içtihada rağmen icap nöbeti ücretini ödemedi. Doktorların açtığı 53 davanın tamamı üniversite aleyhine sonuçlandı ve üniversite ücretleri faiz ve yargılama giderleriyle ödemek zorunda kaldı. Üniversite, talep eden doktorlara nöbet karşılığı ücretli izin verildiğini, izin istemeyenlere ise ücret ödenmediğini bildirdi. Sayıştay, Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararları karşısında ücretlerin baştan ödenmesi gerektiğini vurguladı. Raporda davalar nedeniyle ödenen toplam tutar yer almıyor.
Kanun: İcap nöbetine yüzde 40
Sayıştay, konunun hukuki dayanağını 657 sayılı Kanun'un ek 33'üncü maddesiyle açıkladı. Maddenin fıkralarında şu hükümler yer alıyor:
Birinci fıkra: Yataklı tedavi kurumlarında nöbet tutan memur ve sözleşmeli personele, nöbetleri karşılığında izin verilmesinin uygun görülmediği durumlarda ödenecek nöbet ücretleri belirleniyor.
İkinci fıkra: Madde, üniversitelerin yataklı tedavi kurumlarında çalışan ve 2547 sayılı Kanun'un 50'nci maddesinin (e) bendi kapsamındaki personel ile 1219 sayılı Kanun'un ek 14'üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındakiler hakkında da uygulanıyor.
Üçüncü fıkra: İcap nöbeti tutanlara, bu maddeye göre hesaplanacak nöbet ücretinin yüzde 40'ı ödeniyor.
Raporda sorunun kaynağı şöyle açıklandı:
"İcap nöbet ücreti ödemelerine ilişkin yukarıda yer alan mevzuat hükmünün uygulaması; aynı nitelikte kamu hizmeti veren fakat farklı mevzuat hükümlerine göre istihdam edilen emsal personele nöbet ücreti ödemesi yapılırken 2547 sayılı Kanun'a tabi uzman doktor olarak istihdam edilen personele nöbet ücreti ödenmemesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu durum önce idari yargıya daha sonra ise Anayasa Mahkemesine taşınmıştır."
Anayasa Mahkemesi: Ayrımcılık yasağı ihlali
Sayıştay, Anayasa Mahkemesinin bu konudaki içtihadını da raporuna aldı. Mahkeme, 2018/9074 başvuru numaralı Tevfik İlker Akçam kararında, 2547 sayılı Kanun'a tabi uzman doktorlara icap nöbet ücreti ödenmemesinin "mülkiyet hakkı bağlamında ayrımcılık yasağının ihlal edildiği" anlamına geldiğine karar verdi.
Sayıştay'a göre bu karar sonradan istikrarlı bir içtihada dönüştü:
"Bahse konu bu karar daha sonra yapılan başvurularda gerekçe gösterilerek aynı konuda Anayasa Mahkemesi ihlal kararları vermiş ve vermeye devam etmektedir. Yani Anayasa Mahkemesi 2018/9074 sayılı bireysel başvuru kararındaki gerekçeyle istikrarlı şekilde aynı konudaki tüm davalarda ihlal kararı vermiştir."
İdare mahkemeleri de aynı doğrultuda iptal kararları verdi.
Selçuk Üniversitesine 53 dava
Sayıştay'ın tespitine göre Selçuk Üniversitesi bu içtihada rağmen ödeme yapmadı ve davaları tek tek kaybetti:
"Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararları sonrasında idare mahkemelerince de aynı doğrultuda verilen iptal kararları sonrası Üniversite, yasal faizli icap nöbeti ücreti ile birlikte yargılama gideri ödemeleri yapmak zorunda kalmıştır. Nitekim bu kapsamda Üniversitenin taraf olduğu 53 davadan lehe sonuçlanan hiçbir dava bulunmamaktadır."
Böylece doktorlara zaten ödenmesi gereken nöbet ücretlerine ek olarak yasal faiz ve yargılama giderleri de döner sermaye bütçesinden karşılandı.
Üniversite: İsteyene izin verdik
Selçuk Üniversitesi, Sayıştay'a verdiği cevapta talep eden doktorlara tuttukları icap nöbeti karşılığında ücretli izin kullandırıldığını belirtti. İzin talebinde bulunmayanlara ise icap nöbet ücreti ödenmediğini bildirdi.
Sayıştay: Gereksiz faiz ve yargılama gideri önlenmeli
Sayıştay, bulgunun sonucunda üniversitenin yerleşik yargı içtihadına uygun davranması gerektiğini vurguladı:
"Sonuç olarak; Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararları sonrasında personele icap nöbet ücretlerinin ödenmesi suretiyle gereksiz yargılama gideri ve faiz ödemelerinde bulunulmasının önüne geçilmesi gerekmektedir."
Döner sermayede 10 birim zararda, 2 birim faaliyetsiz
Selçuk Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi raporunda işletmenin mali yapısına ilişkin bir tespit de yer aldı. 2025 yılı itibarıyla 25 döner sermaye biriminden 10'unun gelirleri giderlerini karşılayamadı ve bu birimler zarar etti. 2 birim ise hiç faaliyette bulunmadı. Sayıştay, faaliyeti olmayan birimlerin kuruluş amacına uygun şekilde faaliyete geçirilmesini, zarar eden birimlerde de gelir-gider dengesinin sağlanmasını istedi. Üniversite bu tespite katıldığını ve gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
