Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından verilen 15 Nisan 2026 tarihli karar, sağlık çalışanlarının mali haklarına ilişkin önemli bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Siirt’te görev yapan bir ambulans şoförünün harcırah talebi üzerine yapılan inceleme, kamu personeline ödenen gündelik ve tayın bedeli uygulamalarının nasıl yorumlanması gerektiğine dair kritik değerlendirmeler içeriyor.
personel sağlık / özel haber
Başvuru: “Görev var ama ödeme yok”
Başvuru sahibi, Sağlık Bakanlığı bünyesinde, Siirt İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı 112 Acil Sağlık Hizmetleri’nde ambulans şoförü olarak görev yaptığını belirtti. 24 saat esasına göre çalışan personel, sık sık il dışına hasta sevkine çıktığını, bu süreçte konaklama ve yemek gibi zorunlu giderlerinin oluştuğunu ifade etti.
Ancak başvuran, bu görevler karşılığında kendisine geçici görev yolluğu (harcırah) ödenmediğini, yaptığı başvuruların reddedildiğini belirterek Ombudsmanlık Kurumu’na başvurdu.
Bakanlık ne dedi?
Sağlık Bakanlığı ise savunmasında, söz konusu personele “tayın bedeli” (yemek yardımı karşılığı ödeme) yapıldığını, bu nedenle ayrıca gündelik ödenmesinin mükerrer ödeme anlamına geleceğini ileri sürdü. Bakanlığa göre aynı gider kalemi için iki ayrı ödeme yapılması mevzuata uygun değildi.
Kritik ayrım: Harcırah ve tayın bedeli aynı şey mi?
Dosyada yer alan görüşlerde, Hazine ve Maliye Bakanlığı önemli bir hukuki ayrımın altını çizdi:
- Harcırah, memurun görev nedeniyle memuriyet mahalli dışında yaptığı yol, yemek ve konaklama giderlerini karşılamak için ödenir.
- Tayın bedeli ise yemek yardımı kapsamında değerlendirilir.
Bu iki ödemenin hukuki dayanaklarının farklı olduğu ve birbirinin yerine geçemeyeceği açıkça ifade edildi.
Ayrıca mevzuatta, “tayın bedeli alan personele harcırah ödenmez” şeklinde bir düzenleme bulunmadığı da özellikle vurgulandı.
Gece detayı: Gündelik hesaplaması nasıl yapılmalı?
Kararda dikkat çeken bir diğer unsur ise gündelik hesaplama kriterleri oldu. Buna göre:
- Personelin tam gündelik alabilmesi için öğle ve akşam yemek saatleriyle birlikte geceyi de görev yerinde geçirmesi gerekiyor.
- Sadece geceyi kapsayan kısa süreli görevlerde ise kısmi (örneğin 1/3 oranında) gündelik ödenmesi gerektiği belirtiliyor.
Ombudsman’dan değerlendirme
Kamu Denetçiliği Kurumu, yaptığı inceleme sonucunda önemli bir sonuca ulaştı:
- Tayın bedeli ödeniyor olması, harcırah ödenmemesi için genel bir gerekçe olamaz
- Her görevlendirme, 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir
- İdarenin “genel yazı ile ödeme yapmama” yaklaşımı, mevzuatın amacına uygun değildir
Ne anlama geliyor?
Bu karar, özellikle 112 Acil Sağlık Hizmetleri gibi yoğun ve saha temelli çalışan personel için emsal niteliği taşıyabilir.
Eğer idareler bu tavsiyeyi dikkate alırsa:
- İl dışı görevlere çıkan sağlık personeli harcırah alabilecek
- Yemek yardımı ile gündelik ödemeleri birbirinden bağımsız değerlendirilecek
- Kamu çalışanlarının mali haklarında daha net bir uygulama oluşabilecek
Sonuç
Ombudsman’ın tavsiye kararı bağlayıcı olmasa da, kamu idareleri üzerinde güçlü bir yönlendirici etkiye sahip. Bu dosya, kamu personelinin özlük hakları konusunda “uygulama mı, mevzuat mı?” tartışmasını bir kez daha gündeme taşımış durumda.
