Karabük’te 112 Acil Sağlık Hizmetleri’ne ilişkin yaşanan sorunları; hasta nakilleri, ambulans kapasitesi, yeni açılan istasyonların fiilen hizmete alınıp alınmadığı ve vaka verilerinin sisteme giriş şekli üzerinden daha önce gündeme getirmiştik. Ancak tüm bu uyarılarımıza rağmen Sağlık Bakanlığı’nın ve ilgili idarenin gerekli adımları atmaması kabul edilemez.
Karabük’te gerçekleştirilen İl Ambulans Servisi Başhekimliği Acil Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Komisyonu (ASKOM) toplantısında alınan kararlar kapsamında, evden hastaneye gerçekleştirilecek hasta nakillerinde 112 Acil Sağlık Hizmetleri’ne ait ambulansların kullanılmasına yönelik düzenleme yapılması gündeme gelmiştir.
112 ambulansları, rutin hasta nakillerinin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılacak araçlar değildir. 112 Acil Sağlık Hizmetleri’nin temel görevi, acil sağlık ihtiyacı bulunan vatandaşlara en kısa sürede ulaşmak ve acil müdahaleyi gerçekleştirmektir.
İdare tarafından verilen yanıtta, acil bir sağlık hizmeti ortaya çıkması hâlinde acil vakalara öncelik verileceği ve hizmetin aksatılmayacağı ifade edilmektedir.
Peki soruyoruz:
Ambulans rutin bir hasta nakli için görevlendirilmişken yeni bir acil vaka meydana gelirse ne olacaktır?
Bir 112 ambulansının hasta nakli amacıyla görevlendirilmesi durumunda, hasta teslim edilene kadar söz konusu ambulansın başka bir acil vakaya etkin ve zamanında yönlendirilmesi mümkün olmayacaktır. Bu durum, acil sağlık hizmetlerine erişimde gecikmelere ve telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabilecek ciddi bir risk oluşturmaktadır.
Üstelik ambulansların hangi amaçlarla, hangi sıklıkta ve ne kadar süreyle acil sağlık hizmetlerinin asli görev alanı dışında meşgul edileceği de kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır.
KARABÜK 112’DE AMBULANS KAPASİTESİ YETERLİ Mİ?
Karabük 112’deki sorunlar yalnızca hasta nakilleriyle sınırlı değildir.
Özellikle dış merkezlere gerçekleştirilen hasta nakillerinde kullanılabilecek ambulans sayısının azalması, kentteki acil sağlık hizmetlerinin kapasitesi açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Bir yandan mevcut ambulanslar rutin hasta nakillerinde kullanılırken diğer yandan acil vakalara müdahale edecek ambulans sayısının azalması, 112 sisteminin işleyişi açısından ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Sağlık hizmetlerinde planlama, mevcut kapasitenin sınırlarını zorlamak değil; vatandaşın acil sağlık hizmetine zamanında ulaşmasını güvence altına almak üzerine kurulmalıdır.
YENİ AÇILAN 112 İSTASYONLARI NEDEN AKTİF DEĞİL?
Karabük’te gündeme gelen bir diğer önemli konu ise yeni açıldığı duyurulan 112 istasyonlarının fiilen hizmete alınıp alınmadığıdır.
Yeni açıldığı kamuoyuna duyurulan 112 istasyonları neden aktif olarak hizmet vermemektedir?
Bir istasyonun yalnızca fiziki olarak oluşturulması, acil sağlık hizmeti sunulduğu anlamına gelmez. İstasyonun aktif olarak hizmet verebilmesi için yeterli sayıda personel, ambulans ve 24 saat esasına dayalı fiilî hizmet kapasitesinin sağlanması gerekir.
Yeni istasyonların aktif hâle getirilmemesi, ambulansların bölgesel dağılımı ve vakalara ulaşma süreleri açısından da mutlaka değerlendirilmelidir.
Genel Sağlık-İş olarak açıkça ifade ediyoruz:
112 istasyonları tabela için değil, vatandaşın hayatına zamanında dokunmak için vardır.
VERİ GİRİŞİ KARMAŞASI: KENTSEL VAKALAR KIRSAL VAKA OLARAK MI GİRİLECEK?
Karabük 112’de gündeme gelen bir diğer ciddi iddia ise vaka verilerinin sisteme giriş şekline ilişkindir.
112 ambulanslarının ulaşım sürelerine ilişkin kalite göstergelerinin hedeflenen standartlarda tutulabilmesi amacıyla, kentsel ve bölge dışı vakaların “kırsal vaka” olarak sisteme girilmesine yönelik talimatın personele WhatsApp grupları üzerinden iletildiği öne sürülmektedir.
Bu iddia doğruysa, konu son derece ciddidir.
Vaka türünün, olayın ve vakanın gerçek niteliğine göre belirlenmesi gerekir. Sağlık hizmetlerinin niteliğini, ulaşım sürelerini ve performansını ölçmek amacıyla kullanılan verilerin gerçeği yansıtması zorunludur.
İstatistikleri düzeltmek, sağlık hizmetini düzeltmez.
Aksine, gerçeği yansıtmayan veriler üzerinden yapılan değerlendirmeler, sistemdeki sorunların görünmez hâle gelmesine ve yanlış planlamalara neden olabilir.
Genel Sağlık-İş olarak Karabük 112’de gündeme gelen sorunların birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyoruz.
Ambulans filosunun kapasitesi, dış merkezlere gerçekleştirilen hasta nakilleri, ambulansların asli görevleri dışında kullanılması, yeni açılan istasyonların aktifliği ve vaka verilerinin sisteme giriş şekli bir bütün olarak ele alınmalıdır.
112 Acil Sağlık Hizmetleri, sağlık sisteminin en kritik ve hayati noktalarından biridir. Burada yapılacak her yanlış planlama, doğrudan vatandaşın yaşamını ve sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını etkileyebilir.
Genel Sağlık-İş olarak;
- Karabük’te ambulans kapasitesinin artırılmasını,
- Dış merkez hasta nakillerinde 112 ambulanslarının acil sağlık hizmetlerini aksatmayacak şekilde planlanmasını,
- Yeni açıldığı duyurulan 112 istasyonlarının yeterli personel ve ambulansla fiilen hizmete alınmasını,
- 112 ekiplerinin asli görevleri dışında kullanılmasının önüne geçilmesini,
- Vaka verilerinin gerçek durumu yansıtacak şekilde sisteme girilmesini,
- Acil sağlık hizmetlerinde kalite ve ulaşım sürelerinin gerçek veriler üzerinden değerlendirilmesini
talep ediyoruz.
Sağlık Bakanlığı’nı, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nü, Karabük İl Sağlık Müdürlüğü’nü, Karabük ASKOM yönetimini ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri Başhekimliği’ni söz konusu uygulamaları yeniden değerlendirmeye ve gerekli önlemleri almaya çağırıyoruz.
Genel Sağlık-İş olarak Karabük 112’de yaşandığını belirttiğimiz sorunlarla ilgili idari ve hukuki girişimlerde bulunacağımızı, konunun takipçisi olacağımızı kamuoyuna bir kez daha duyuruyoruz.
Karabük’te sağlık çalışanlarının güvenli ve etkin çalışma koşullarına, vatandaşların ise hızlı ve nitelikli acil sağlık hizmetine erişim hakkına sahip çıkıyoruz.
