Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası çerçevesinde, tek kullanımlık plastiklerin kullanımını azaltacak düzenlemelere hız verdi.
Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi kapsamında uyguladığı Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik ederken, su kaynaklarına ve çevreye en fazla zarar veren ürünlerin kullanımına son vermeyi hedefliyor. Bu sayede yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salınımı önlenecek ve yaklaşık 1,5 milyar TL'lik atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanacak. Taslak, kurumların görüşüne açılmasının ardından yıl içinde yürürlüğe girecek.
CAM VE PORSELEN ÖNE ÇIKIYOR
İlk aşamada yasak kapsamına girmesi planlanan ürünler arasında plastik çatal, bıçak ve kaşık, yemek çubukları, plastik tabaklar, köpük gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar, plastik karıştırıcılar, pipetler ve çubuklu kulak pamukları yer alıyor. Bu ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatifler teşvik edilecek.
Düzenlemenin ikinci aşamasında ise tamamen yasak yerine kısıtlama ve etiketleme uygulamaları devreye girecek. Kısmen plastik içeren ürünlerde tüketimin azaltılmasına yönelik sınırlamalar ve bilgilendirme işaretleri uygulanacak.
Türkiye İstatistik Kurumunun araştırmasına göre, vatandaşların büyük çoğunluğu tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmada, vatandaşların %77,65'i günlük hayatta plastik kullanımının azaltılmasını isterken, %72,52'si bu ürünleri daha az satın almayı planlıyor. Katılımcıların %76,40'ı bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını, %60,02'si ise tamamen yasaklanmasını faydalı buluyor. Ayrıca %78,71'i kağıt, karton ve ahşap; %80,12'si ise metal, porselen ve seramik gibi tekrar kullanılabilir ürünlerin kullanımını destekliyor.
Cemal Emre Kurt