OECD 2025 Sağlık Verileri Işığında Türkiye'de Hekim Ücretleri: Pratisyen ve Uzman Hekim Gelirlerinde Derin Uçurum

HEKİMSEN'in OECD'nin 'Health at a Glance 2025' raporuna dayandırdığı veriler, pratisyen ve uzman hekim ücretlerindeki ülkeler arası farklılıkları ve gelir memnuniyetindeki düşüşü net biçimde ortaya koyuyor. Türkiye, hekim göçü, iş yükü, nöbet baskısı ve gelir yetersizliği ile kritik bir eşikte.

OECD ortalamalarına göre pratisyen hekimlerin geliri, ortalama çalışan gelirinin 2 ila 4 katı arasında seyrediyor. Türkiye bu ortalamanın altında kalırken, gelişmiş ülkelerle arasındaki fark giderek açılıyor. Her ne kadar Türkiye ortalamaya yakın görünse de, iş yükü OECD'nin 3-4 katına ulaştığı için reel memnuniyet oldukça düşük. Serbest çalışan pratisyen hekimler, maaşlı meslektaşlarına kıyasla çok daha yüksek kazanç elde ediyor.

10 OECD ülkesinde yapılan ankete göre, pratisyen hekimlerin yarısından azı gelirinden memnun. Yüksek gelir düzeyi bile memnuniyet getirmezken, Türkiye'deki düşük gelir yapısı çok daha ciddi sonuçlar doğuruyor.

Uzman hekimler ise ortalama ücretin 2 ila 5 katını kazanıyor. Türkiye OECD ortalamasına yakın görünse de, iş yükü ve nöbet yoğunluğu dikkate alındığında gelir seviyesi düşük kalıyor. OECD verilerine göre serbest çalışan uzmanlar, maaşlı uzmanlardan %50 ile %120 arasında daha fazla kazanç sağlıyor. Branşlar arasında da ciddi uçurumlar bulunuyor: Pediatri gibi alanlar, pratisyen hekim seviyesine yakın, hatta bazı ülkelerde onun altında gelir getiriyor.

OECD ülkelerinde son 10 yılda reel maaş artışları incelendiğinde, Türkiye en düşük reel artış yapan ülkeler arasında yer alıyor. Enflasyon karşısında hekimlerin alım gücü büyük ölçüde erimiş durumda.

Veriler, Türkiye'de hekim gelirlerinin OECD ortalamasının hem altında hem de sürdürülemez olduğunu gösteriyor. Uzman-pratisyen gelir farkı OECD'deki en yüksek farklardan biri. Ağır iş yükü ve düşük ücret, mesleki tükenmişlik ve hekim göçünü tetikliyor. Hekimlik mesleği, Türkiye'de OECD ortalamasına kıyasla çok daha düşük bir ekonomik cazibe sunuyor. Reel ücretler son 10 yılda anlamlı şekilde artmamış, enflasyon karşısında erimiştir.

OECD verileri, Türkiye'de hekim maaşları ve çalışma koşullarına yönelik kapsamlı bir sağlık reformunun artık ertelenemez olduğunu gözler önüne seriyor. Bu analiz, HEKİMSEN tarafından hazırlanmış olup, hekimlerin ekonomik ve mesleki koşullarının iyileştirilmesi yönündeki bilimsel temelli politika çalışmalarının bir parçasıdır.