Kurul, iş yerlerinde biyometrik sistemlere geçiş için sıklıkla öne sürülen "çalışanın açık rızasını aldık" savunmasını masaya yatırdı. Kararda, işçi ile işveren arasındaki yapısal güç dengesizliğine dikkat çekilerek, personelin işini kaybetme korkusu veya baskı altında verdiği rızanın "özgür iradeye dayanmadığı" vurgulandı. Ayrıca biyometrik verilerin geri döndürülemez (ele geçirildiğinde değiştirilemez) yapısı nedeniyle çok sıkı korunması gerektiği hatırlatıldı.
KVKK’nın aldığı bu radikal kararın arkasında yüksek yargının emsal kararları bulunuyor:
-
Anayasa Mahkemesi (AYM): Bir belediyede parmak iziyle mesai takibi yapılmasını "kanunilik şartı taşımadığı" gerekçesiyle özel hayatın gizliliğinin ihlali olarak değerlendirmişti.
-
Danıştay: Avuç içi damar okuma sistemiyle mesai takibi yapılmasını, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) temel ilkelerine aykırı bularak iptal etmişti.
"Ölçülülük" İlkesi Çiğneniyor: Kart ve PIN Dönemine Dönülecek
KVKK, sadece mesai takibi (giriş-çıkış kontrolü) gibi sınırlı bir idari amaç için bu denli yoğun ve hassas bir verinin işlenmesini "ölçüsüz" buldu. Piyasada bu amaca hizmet eden çok daha az müdahaleci alternatiflerin bulunduğunu belirten Kurul, işverenlerin acilen şu yöntemlere geçmesi gerektiğini bildirdi:
-
Şifreli kart veya PIN tabanlı sistemler,
-
RFID / NFC özellikli kimlik kartları,
-
Geleneksel imza ve kağıt bazlı devam çizelgeleri,
-
Denetçi gözetiminde elle giriş.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, mesai takibinde biyometrik veri kullanmaya devam eden, alternatif yöntemleri tüketmeyen ve bu ilke kararına aykırı hareket eden veri sorumluları (işverenler) hakkında Kanun'un 18'inci maddesi uyarınca idari ve yasal işlemlerin (para cezalarının) derhal tesis edileceğini ilan etti. Oybirliğiyle alınan bu karar, tüm kamu ve özel sektör kuruluşları için bağlayıcı nitelik taşıyo