Havaların soğumasıyla birlikte kış ayları, kalp ve damar hastalıkları açısından daha riskli bir dönem haline geliyor. Kardiyoloji Doktoru Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı, özellikle ileri yaş grubundaki bireyler ile kalp-damar hastalığı bulunan kişilerin kış mevsiminde kalp sağlıklarına ekstra özen göstermeleri gerektiğini vurguluyor. Soğuk hava koşulları, hem doğrudan fizyolojik etkileri hem de yaşam alışkanlıklarındaki değişiklikler nedeniyle kalbi zorlayabilir.
Soğuk havalarda vücut, ısı kaybını önlemek amacıyla damarları daraltır. Bu damar büzüşmesi, kan basıncının yükselmesine ve kalbin daha fazla efor sarf etmesine neden olur. Prof. Dr. Katırcıbaşı, “Soğuk ortamda kalp, vücuda yeterli kanı pompalayabilmek için daha yoğun çalışmak zorunda kalır. Bu durum, özellikle koroner arter hastalığı, hipertansiyon ve kalp yetmezliği olan bireylerde kalp krizi ve ritim bozukluğu riskini artırabilir” ifadelerini kullanıyor.
Kış aylarında kalp sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri de fiziksel aktivitenin azalmasıdır. Günlerin kısalması, hava koşullarının elverişsiz olması ve kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirilmesi, hareketsiz bir yaşam tarzına yol açabilir. Hareketsizlik ise kilo artışı, insülin direnci, kolesterol seviyelerinde yükselme ve tansiyon kontrolünde bozulma gibi sonuçlara neden olur. Tüm bu faktörler, kalp-damar hastalıkları açısından ciddi riskler oluşturur. Prof. Dr. Katırcıbaşı, mevsime uygun, düzenli ve kontrollü egzersizin kalp sağlığını korumada büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Beslenme alışkanlıklarındaki değişimler de kış aylarında dikkat edilmesi gereken bir diğer konudur. Soğuk havalarda daha yağlı, yüksek kalorili ve tuz oranı yüksek yiyeceklerin tercih edilmesi, kalp sağlığını olumsuz etkileyebilir. Özellikle aşırı tuz tüketimi, tansiyonun yükselmesine ve kalbin yükünün artmasına neden olur. Prof. Dr. Katırcıbaşı, kış mevsiminde de Akdeniz tipi beslenmeye yakın, sebze, meyve, tam tahıl, balık ve sağlıklı yağlardan zengin bir beslenme düzeninin sürdürülmesini öneriyor.
Soğuk havada yapılan ani ve yoğun fiziksel aktiviteler de kalp açısından ciddi riskler barındırabilir. Kar küreme, ağır yük taşıma veya uzun süredir egzersiz yapmayan kişilerin aniden yoğun efor gerektiren işlere yönelmesi, kalp krizlerini tetikleyebilir. Prof. Dr. Katırcıbaşı bu konuda, “Özellikle sabah erken saatlerde ve soğuk havada yapılan ani efor, kalp damarlarında ani daralmaya yol açarak hayati risk oluşturabilir” uyarısında bulunuyor.
Kış aylarında artış gösteren grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonları da kalp sağlığı açısından göz ardı edilmemelidir. Enfeksiyonlar, kalp hızını artırarak kalbin iş yükünü yükseltebilir ve mevcut kalp hastalıklarını alevlendirebilir. Özellikle kalp yetmezliği olan hastalarda enfeksiyonlar, hastaneye yatış gerektiren ciddi tablolar oluşturabilir. Bu nedenle bağışıklığı destekleyen önlemlerin alınması ve gerekli aşıların ihmal edilmemesi büyük önem taşır.
Soğuk hava koşullarında uygun giyinme de kalp sağlığını korumada önemli bir faktördür. Vücut ısısının korunması, damarların aşırı büzüşmesini önleyerek kalbin yükünü azaltabilir. Prof. Dr. Katırcıbaşı, katmanlı ve hava koşullarına uygun giyinmenin özellikle dış ortamda geçirilen zamanlarda ihmal edilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Kış aylarında düzenli doktor kontrollerinin aksatılmaması, kalp sağlığı açısından hayati önem taşır. İlaçların önerildiği şekilde ve düzenli kullanılması, ani doz değişikliklerinden kaçınılması gerekir. Ayrıca göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ve aşırı halsizlik gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı, erken müdahalenin hayat kurtarıcı olabileceğini vurguluyor.
Sonuç olarak, kış mevsimi kalp sağlığı açısından daha fazla dikkat gerektiren bir dönemdir. Alınacak basit ama etkili önlemlerle, soğuk havanın kalp üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirilebilir. Prof. Dr. Katırcıbaşı, bilinçli yaşam alışkanlıkları ve düzenli sağlık kontrolleri sayesinde kış aylarının kalp sağlığı açısından güvenli bir şekilde geçirilebileceğini ifade ediyor.