İspanya Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanlığı'nın yayımladığı yeni rapora göre, 2025 yılında ülkede 65 bin 319 yabancı üniversite diploması tanındı. Bu sayı, o yıl verilen tüm akademik denklik kararlarının yüzde 76,3'ünü oluşturuyor. Bunların 30 bin 303'ü tıp diplomasıydı ve sağlık sektörü, yenilenen diploma tanıma sisteminden en fazla yararlanan alan oldu.
Veriler, Avrupa genelinde yaşlanan nüfusun kamu sağlık sistemleri üzerinde yarattığı baskıyı ve hükümetlerin kritik açıkları kapatmak için yurtdışında eğitim almış profesyonellere yöneldiğini gösteriyor. İspanya'da mesleki kategori onaylarının yaklaşık yüzde 80'i doktorlara verilirken, hemşireler yüzde 8,1, sağlık psikologları yüzde 3,1 ve fizyoterapistler yüzde 2,1 ile geride kaldı.
Bakan Diana Morant, 'Göç ekonomik bir itici güç, bilginin itici gücü ve toplumsal dönüşümün itici gücüdür. Bu nedenle göçmenlerin düzenli statüye kavuşturulmasına bağlıyız ve akreditasyon sistemini iyileştirmeye kararlıyız' dedi. Hükümet, sistemdeki tıkanıklığın giderilmesinin adalet ve ekonomik verimlilik meselesi olduğunu savunuyor. Bakanlık, bekleyen başvuru stokunu Ekim 2024 ile Mart 2026 arasında 122 bin 890 dosyadan 72 bin 337 dosyaya düşürerek yüzde 41,1'lik bir azalma sağladı. Ayrıca 2014'ten bu yana ilk kez sonuçlandırılan başvuru sayısı, kayıt altına alınan başvuru sayısını geçti.
Yabancı doktorların çalışma koşulları tartışması
Madrid Resmi Tabipler Birliği Başkanı Manuel Martinez-Selles, kilit meselenin mutlak sayı değil, yapısal talep olduğunu belirtti: 'Nüfusun yaşlanması, kronik hastalıkların artması ve sağlık hizmetlerinin genişlemesi nedeniyle doktorlara yönelik talep büyüyor. Yıllardır iç eğitimde darboğaz var: MIR kontenjanları sistemin ihtiyaçlarıyla aynı hızda artmadı.' Denklik sürecinin reformlardan kaçınmak için mazeret olmaması gerektiğini vurgulayan Martinez-Selles, 'Sunulan koşullar yeterli olsaydı, doktor eksikliği sorunu yaşanmazdı' dedi. Ancak İspanyol bir profesyonele yetersiz görünen koşulların başka ülkelerden gelenler için cazip olabileceğini kabul etti.
Yabancı doktorların istihdamının, özellikle kritik açık yaşayan bölgelerde kısa vadede gerilimleri hafifletebileceğini ancak tek başına yapısal bir çözüm oluşturmadığını söyledi.
Latin Amerika ağırlıklı denklikler
Bakanlık raporu, denklik onaylarının çoğunun Latin Amerika'dan geldiğini doğruluyor. Kolombiya 16 bin 924 olumlu kararla ikinci sırada yer alırken, onu Venezuela, Küba ve Arjantin izliyor. Martinez-Selles, ortak dilin ve çevrim içi başvuru imkanının bu yolda kilit faktörler olduğunu vurguladı.
Sektörün yabancı profesyonellere bakışı
Standartların düşebileceği eleştirilerine yanıt veren Martinez-Selles, 'Tıp eğitiminin kalitesi ülkeden ülkeye değişir, ancak akreditasyon süreçleri profesyonellerin eşdeğer standartları karşıladığından emin olmak için vardır' diyerek doktorların kökenini sorgulamanın hata olduğunu, asıl odağın sistemin şeffaflığı ve titizliği olması gerektiğini söyledi. Yabancı yeteneklerin sisteme katılmasının, uzun vadeli planlamayı da içeren daha geniş bir stratejinin tamamlayıcı bir önlemi olarak görülmesi gerektiğini ekledi.
Bu görüş, meslek içinde yaygın kabul görüyor. Bulgar doktor Vangeliya Blagoeva Atanasova, Madrid'e taşındıktan sonra meslektaşları tarafından mükemmel kabul gördüğünü belirtti. Gregorio Maranon Hastanesi'nde çalışan Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı Atanasova, 'Deneyimim kabul edilmem anlamında mükemmeldi. Diğer yabancı meslektaşlarımla konuştuğum kadarıyla bu genel bir durum' dedi.
Martinez-Selles ise sorunun yapısal düzeyde yattığını vurgulayarak, 'Doktor eksikliği yok. Kabul edilemez bazı koşullarda çalışmaya istekli doktor eksikliği var' ifadelerini kullandı. Birçok İspanyol profesyoneli göçe iten güvencesizlik, mevsimsellik ve iş yükü fazlalığına dikkat çekti.
Hükümet, 2027'ye kadar altı aylık yasal süreleri standart hale getirmeyi ve Akademik Tanıma için Ulusal Ofis kurmayı planlıyor. Tartışma ise devam ediyor: Denklikler sağlık sistemini güçlendirmek için gerekli bir çözüm mü, yoksa çalışma koşullarında köklü reformların ve uzun vadeli planlamanın yerini tutmayan geçici bir önlem mi?