Danıştay 12. Dairesi, 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin personel giderleri ve servis hizmetlerine ilişkin kritik düzenlemelerini hukuka uygun bularak davanın reddine karar verdi.
Kamu maliyesinde tasarruf tedbirleri kapsamında atılan adımlar yargı denetiminden geçti. Danıştay 12. Dairesi, 17/05/2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin bazı hükümlerini değerlendirdi. Mahkeme, kamu personelinin fazla çalışma ve nöbet ücretlerinin sınırlandırılması, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/B maddesi kapsamındaki atamaların yönetici kadrolarıyla sınırlandırılması ve personel servisi hizmetlerine ilişkin getirilen kısıtlamaların üst hukuk normlarına aykırı olmadığına hükmetti. Karar, kamu kurumlarında uygulama birliğini sağlama ve kaynakların verimli kullanılması hedefleri açısından emsal nitelikte değerlendiriliyor.
Dava, Büro Hizmet Kolu Kamu Çalışanları Sendikası tarafından açıldı. Sendika, genelgenin ilgili bölümlerinin Anayasa'nın 128. maddesine ve 4688 sayılı Kanun çerçevesinde bağıtlanan toplu sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu öne sürdü. Davacı taraf, özellikle fazla çalışma ve nöbet ücretlerine ilişkin düzenlemenin, 7. Dönem Toplu Sözleşme ile güvence altına alınan mali hakları genelge ile ortadan kaldırdığını savundu. Ayrıca, 68/B atamalarındaki sınırlamanın ve servis hizmetlerinin kaldırılmasına yönelik hükümlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü.
Davalı idare savunmasında, genelgenin Anayasa ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 30. maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 8. maddesinden aldığı yetkiye dayandığını belirtti. Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması amacıyla harcamalarda tasarruf sağlanmasının bir zorunluluk olduğunu vurgulayan idare, düzenlemelerin normlar hiyerarşisine uygun olduğunu savundu. Ayrıca, fazla çalışma karşılığında öncelikle izin verilmesi uygulamasının 657 sayılı Kanun'un 178. maddesine dayandığını, servis hizmetlerinde ise toplu taşıma imkanlarının önceliklendirilmesinin mevcut yönetmelik hükümleriyle uyumlu olduğunu ifade etti.
Danıştay Tetkik Hakimi ve Savcısı, davanın reddi yönünde görüş bildirdi. Savcılık mütalaasında, genelgenin 'Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler' başlıklı kısmının birinci fıkrası yönünden davanın konusuz kaldığı belirtildi. Zira Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı'nın 254320 sayılı yazısıyla, genelge kriterlerine uyulması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması şartıyla personel servisi hizmeti sunulmasına izin verildiği anlaşıldı. Diğer düzenlemeler yönünden ise hukuka aykırılık görülmediği ifade edildi.
Mahkeme, normlar hiyerarşisi ilkesine vurgu yaparak, genelgelerin üst hukuk normlarını daraltıcı veya genişletici nitelikte olamayacağını ancak uygulamayı yönlendirici ve tamamlayıcı olabileceğini hatırlattı. Kararda, 5018 sayılı Kanun'un 30. maddesinin Cumhurbaşkanı'na harcamalarda tasarruf sağlamak, standartlar belirlemek ve sınırlamalar koymak konusunda açık yetki verdiği belirtildi. Bu çerçevede, kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti ve nöbet ücreti alacak şekilde çalıştırılmamasına ilişkin düzenlemenin, iş ve işlemlerin olağan çalışma saatleri içinde tamamlanmasını teşvik ederek kaynakların etkin kullanımını amaçladığı ve üst norma aykırılık taşımadığı sonucuna varıldı.
68/B maddesi düzenlemesinin değerlendirilmesinde ise, anılan hükmün 31/07/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle getirildiği ve gerekçesinde iyi yetişmiş genç personelin üst yönetici kadrolarına atanabilmesine imkan tanındığı hatırlatıldı. Mahkeme, bu atamaların idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğunu ve Cumhurbaşkanlığı'nın 'idarenin bütünlüğü ilkesi' gereği bu yetkiyi sınırlandırabileceğini belirtti. Kamu harcamalarının en önemli kalemlerinden olan personel giderlerinde tasarruf sağlanması amacıyla getirilen sınırlamanın, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı olmadığına hükmedildi.
Personel servisi hizmetlerine ilişkin düzenlemelerde ise, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ve 2023/1 sayılı Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı'na atıf yapıldı. Öncelikle toplu taşıma araçlarıyla taşınmanın esas olduğu, toplu taşımanın yetersiz olduğu durumlarda ise idarelere izin verilebileceği vurgulandı. Genelge ile getirilen, 'toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmetinin sonlandırılması' ve 'araç kapasitesinin yüzde 70'inin altında doluluk oranında servis sunulmaması' şeklindeki kuralların, mevcut mevzuata ve kamu kaynaklarının verimli kullanımı ilkesine uygun olduğu belirtildi.
Sonuç olarak Danıştay 12. Dairesi, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verdi. Karar, 18/12/2025 tarihinde oybirliğiyle alındı ve tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olduğu belirtildi.
Bu karar, sağlık bakanlığı ve bağlı kurumları da dahil olmak üzere tüm kamu idarelerini yakından ilgilendiriyor. Sağlık çalışanları açısından bakıldığında, özellikle nöbet ve fazla çalışma ücretlerine getirilen sınırlamanın, yoğun iş yükü altında çalışan sağlık personelinin mali haklarını olumsuz etkileyebileceği açıktır. Ancak diğer yandan, genelgenin personel servisi hizmetlerinde toplu taşımayı teşvik etmesi ve doluluk oranı düşük hatlarda tasarruf sağlaması, uzun vadede kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sunabilir. Bu durum, sağlık kurumlarının bütçe planlamalarında yeni denge arayışlarına yol açabilecek niteliktedir.
Bu haber, 22 Ağustos 2026 tarihinde Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.