Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TRT Haber canlı yayınında küresel enerji piyasalarındaki devasa arz şokunu ve Türkiye'nin bu kriz karşısında aldığı önlemleri değerlendirdi. Şimşek, özellikle akaryakıt fiyatlarındaki artışı dizginleyen Eşel Mobil sisteminin detaylarını ilk kez paylaştı.
"Mazot 90 Lira Olacaktı"
Küresel petrol fiyatlarındaki artışın vatandaşa yansımasını sınırladıklarını belirten Bakan Şimşek, Eşel Mobil sistemi olmasaydı bugün tabelalarda görülecek rakamları şu sözlerle açıkladı: "Eşel mobil olmasaydı bugün mazot 89,4 lira (yaklaşık 90 lira) olacaktı. Şu anda bu sistem sayesinde fiyat 73 liranın altında. Benzinde ise fiyat 79 lira yerine şu an 65 lira seviyesinde. Şokun %75'ini bütçe olarak biz karşılıyoruz."
600 Milyar Liralık Dev Fedakarlık
Bakan Şimşek, bu desteğin bütçeye maliyetine ilişkin çarpıcı rakamlar verdi. Sistemin ilk iki aydaki maliyetinin 90 milyar lira (2 milyar dolar) olduğunu ifade eden Şimşek, "Yılın tamamında bu durum devam ederse maliyet 600 milyar liraya (14 milyar dolar) ulaşacak. Biz bu fedakarlığı vatandaşımızın alım gücünü ve çiftçimizin, sanayicimizin rekabet gücünü korumak için yapıyoruz" dedi.
Enflasyonun Dramatik Artışı Engellendi
Eşel Mobil sisteminin enflasyon üzerindeki etkisine de değinen Şimşek, Merkez Bankası çalışmalarına atıfta bulunarak, "Bu adımı atmasaydık enflasyondaki yükseliş çok daha dramatik olurdu. Biz maktu ÖTV'den feragat ederek fiyat artışlarını sınırladık" değerlendirmesinde bulundu.
"Bütçe Disiplini Sayesinde Yapabildik"
Bu kadar büyük bir maliyeti nasıl karşıladıklarına da açıklık getiren Şimşek, şunları söyledi: "Eğer kamuda tasarruf yapmasaydık, harcamaları kontrol altına almasaydık ve bütçe açığını düşürmeseydik bu desteği verme imkanımız olmazdı. Yakaladığımız bütçe performansı, bu büyük küresel şokun etkisini sınırlamamıza olanak sağladı."
Küresel Arz Şoku: 1970'lerden Daha Büyük
Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın dünya enerji arzının beşte birini etkilediğini hatırlatan Şimşek, mevcut durumun 1973 ve 1978 petrol krizlerinden daha büyük bir şok olduğunu, ancak Türkiye'nin enerji çeşitliliği sayesinde arz güvenliği noktasında bir sorun yaşamadığını yineledi.