Arabesk müziğinin güçlü seslerinden Cansever, tedavi gördüğü hastanede 59 yaşında hayatını kaybetti. Acı haberi Mehtap sosyal medya hesabından "Cansever ablam rahmetli oldu, daha iki gün önce konuştuk" sözleriyle duyurdu.

Lösemi teşhisinin ardından Almanya'da ilik nakli olan Cansever, uzun süredir hastanede tedavi görüyordu.

Yeni yönetmelikle, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ilgili birimleri de plajlarda düzenleme yapabilecek.

Yönetmelik; kıyı ve sahil şeritlerinin bakım, onarım, güvenlik, temizlik gibi işletme uygulamalarına ilişkin işlemleri, belediyelerin yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ilgili birimlerinin de yapabilmesine imkan tanıdı.

PLAJLARA ERİŞİM KOLAYLAŞACAK, KIYILARDA AMAÇ DIŞI KULLANIM ÖNLENECEK

Düzenleme ile kıyıların Anayasa'da yer aldığı şekilde halkın ortak kullanımına açık olması hedefleniyor.

Bu alanların daha planlı hale gelmesi, belediyeler ile protokol düzenlenemeyen alanlarda meydana gelen işgallerin ve tahribatların önlenmesi de amaçlandı.

Bakanlık gözetimde yürütülecek işlemlerle plajların amaç dışı kullanımlarının azaltılması, bu alanlarda yapılması zorunlu ticari üniteler ile duş, gölgelik, soyunma kabini, seyyar tuvalet gibi ihtiyaçların karşılanması sağlanacak. Böylece kıyıların amaç dışı kullanımı önlenecek.

Ayrıca doğal yapılar tahrip edilmeden koruma-kullanma dengesi gözetilecek.

Pazartesi günü gece yarısı benzine bir zam daha gelmesi bekleniyor.

En son litre fiyatına 1.10 TL zam yapılan benzin için bir zam daha yolda.

Sektör kaynaklarından gelen bilgilere göre benzin litre fiyatı pazartesi gece yarısı 1.56 TL zamlanacak.

Benzin fiyatları 11 Ağustos Salı itibariyle fiyat artışı görmüş olarak araç depolarına dolacak. Akaryakıtta şu an geçerli olan fiyatlar şu şekilde:

İSTANBUL

Benzin: 68.36 TL

Motorin: 80.04 TL

LPG: 33.79 TL

Benzine 11 Ağustos Salı günü yansıyacak 1.56 TL'lik fiyat artışı ile İstanbul'da benzinin litre fiyatı 69.92 TL'ye kadar çıkarken bu ücretlendirme Anadolu'da 70 TL'yi bulacak.

Olay, dün akşam saatlerinde Viranşehir Devlet Hastanesi Acil Servisi önünde meydana geldi.

Çocuğa cinsel istismar suçlamasıyla gözaltına alındığı öne sürülen Metin Albayrak, sağlık kontrolü için Viranşehir Devlet Hastanesi'ne getirildi. Bu sırada acil servis önünde saklanan istismara uğradığı iddia edilen kız çocuğunun babası F.A. ve erkek kardeşi İ.A., şüpheliye tabancayla ateş açtı. Saldırıda, Metin Albayrak ve hastaneye muayeneye gelen Ayşe E., vücutlarına isabet eden kurşunlarla ağır yaralandı.

Saldırıyı gerçekleştiren baba ve oğlu, olay yerinden kaçarken, iki yaralı sağlık çalışanlarınca hastaneye kaldırıldı. Ağır yaralı Metin Albayrak, tedavi gördüğü hastanede bugün hayatını kaybetti. Ağır yaralı Ayşe E.'nin ise hastanedeki tedavisinin sürdüğü öğrenildi.
Olayın ardından çalışma başlatan jandarma ekipleri, saldırıyı gerçekleştiren F.A. ile oğlu İ.A.'yı yakalayarak gözaltına aldı.
Emniyetteki ifadelerinin ardından adliyeye sevk edilen cinayet şüphelisi F.A. ve oğlu İ.A., çıkarıldıkları nöbetçi mahkeme tarafından tutuklandı

Dava dilekçesinde, ilk hastanedeki teşhis ve tedavi sürecindeki ihmal nedeniyle çocuğun sağlık durumunun ağırlaştığı, sonrasında tedavi görmesine rağmen kalıcı engelli kaldığı iddia edildi. Aile; tedavi giderleri, bakım ve refakat masrafları, ulaşım giderleri, iş göremezlik, kazanç kaybı, maluliyet ve ileride doğabilecek zararların bilirkişi incelemesiyle belirlenmesini isterken, toplam 50 milyon dolarlık (2 milyar 400 milyon TL) manevi tazminat talebinde bulundu.

Doktorun avukatı: Talep gerçekçi değil

Davalı doktorun avukatı Cengiz Bayram ise olay nedeniyle büyük üzüntü duyduklarını belirterek, talep edilen 50 milyon dolarlık tazminatın hukuki sınırları zorladığını savundu. Bayram, hekimin kusurlu olmadığını düşündüklerini ancak nihai değerlendirmenin yargılama sürecinde yapılacağını ifade etti. Ayrıca son yıllarda hekimlere yönelik açılan yüksek tutarlı davaların arttığını, bunun da doktorların meslek tercihlerini olumsuz etkileyebildiğini dile getirdi.

Nihai kararı mahkeme verecek

Doktor tarafı, davanın henüz dilekçe aşamasında olduğunu ve kusur bulunup bulunmadığının mahkeme tarafından belirleneceğini vurguladı. Avukat Bayram, özel sektörde çalışan hekimlerin doğrudan davanın tarafı olmaması gerektiğini savunarak, bu tür uyuşmazlıklarda bir fon veya havuz sistemi oluşturulmasının hem hastalar hem de sağlık çalışanları açısından daha uygun olacağını öne sürdü.

Gönen-Beyoluk yolunda dün meydana gelen traktör kazasının ardından ortaya çıkan detaylar acıyı daha da artırdı.

Kazada yaşamını yitirenlerden 30 yaşındaki Esra Bayram Ada’nın Iğdır İl Sağlık Müdürlüğü’nde hemşire olarak görev yaptığı öğrenildi. Genç kadının 2,5 yaşında bir çocuğunun olduğu bilgisi, yakınlarını ve mesai arkadaşlarını yasa boğdu.

Faciada hayatını kaybeden bir diğer isim ise henüz 15 yaşındaki Zeynep Uzun oldu. Genç yaşta yaşamını yitiren Uzun’un ölümü de ailesi ve sevenlerinde büyük üzüntüye neden oldu.

İki genç hayatın aynı kazada son bulması Gönen’de derin üzüntü yaratırken, Esra Bayram Ada’nın geride küçük yaşta bir evlat bırakması facianın en yürek burkan ayrıntılarından biri oldu.

Kazayla ilgili incelemenin sürdüğü öğrenildi.

4/B SÖZLEŞMELİ PERSONEL ALIM İLANI

Yükseköğretim alanında uzun süredir beklenen kapsamlı yasal düzenleme nihayet hayata geçti. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu başta olmak üzere birçok kanunda değişiklik öngören 7592 sayılı Kanun, beraberinde getirdiği yeniliklerle eğitim camiasında geniş yankı uyandırdı. Kanunun en dikkat çekici düzenlemelerinden biri, belirli suçlardan hüküm giymemiş ve çeşitli nedenlerle ilişiği kesilmiş öğrencilere yönelik getirilen öğrenci affı oldu.

Öğrenci Affı ve Yeniden Başvuru Koşulları

Kanunun Geçici 85. maddesi ile yükseköğretim kurumlarından her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanıp kayıt yaptırmayanlara, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlama imkânı tanındı. Ancak bu aftan yararlanabilmek için bazı önemli istisnalar bulunuyor. Terör suçları, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan mahkum olanlar ile sahte belge kullananlar ve terör örgütleriyle irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler bu kapsamın dışında tutuldu. Ayrıca, Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve Milli Savunma Üniversitesi gibi özel kanuna tabi kurumların öğrencileri de bu düzenlemeden yararlanamayacak.

Vakıf Üniversitelerine Aşamalı Yaptırım Sistemi

Kanunun en kapsamlı değişikliklerinden biri, vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimine ilişkin oldu. Yeni düzenlemeyle birlikte vakıf üniversitelerine, mevzuata aykırı fiil ve işlemlerinin ağırlık derecesine göre uyarma, yeni akademik birim kurma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve nihayetinde faaliyet izninin kaldırılması gibi kademeli yaptırımlar uygulanabilecek. Bu yaptırımların hangi fiil ve işlemlere karşılık geldiği ise kanun metninde ayrıntılı biçimde sıralandı.

Örneğin, Yükseköğretim Kurulu tarafından istenen bilgi ve belgelerin verilmemesi, denetim raporlarındaki eksikliklerin giderilmemesi, mütevelli heyetin mevzuata uygun oluşturulmaması, öğretim elemanlarına uzmanlık alanı dışında ders yükü verilmesi gibi durumlar uyarma önlemini gerektirecek. Daha ağır ihlaller, örneğin kuruluş taahhütlerinin yerine getirilmemesi, mali tablolarda usulsüzlük yapılması veya eğitim faaliyetlerinin izin verilen yerler dışında yürütülmesi ise yeni akademik birim kurma taleplerinin askıya alınmasına yol açacak. Öğrenci kayıt kabulünde usulsüzlük, kontenjan üzerinde öğrenci kaydedilmesi veya asgari öğretim elemanı sayısının sağlanmaması gibi durumlarda ise kontenjan kısıtlaması veya öğrenci alımının durdurulması yaptırımı devreye girecek.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması, en ağır yaptırımlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu yaptırım, aynı ihlalin yedi yıl içindeki dört denetim döneminde tekrarlanması, denetim faaliyetlerine engel olunması, mali yönetim sisteminin kasıtlı olarak zaafa uğratılması veya üniversitenin borçlarını ödeyemez duruma düşmesi gibi hallerde uygulanabilecek. Bu durumda üniversitenin yönetimi, garantöre ya da Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Faaliyet izninin kaldırılması ise en uç noktadaki yaptırım olup, kuruluştan itibaren üç yıl içinde eğitime başlanmaması, faaliyet izninin geçici durdurulması süresinin kesintisiz üç yıl devam etmesi gibi durumlarda gündeme gelecek.

Akademik Teşvik ve Ek Ödemelerde Artış

Kanunla birlikte öğretim üyelerinin ek ödemelerinde de önemli iyileştirmeler yapıldı. Özellikle tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme oranları artırıldı. Buna göre, yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyelerinin ek ödeme oranı yüzde 650'den yüzde 1150'ye, yan dal uzmanlık eğitimi yapan araştırma görevlilerinin oranı ise yüzde 750'ye yükseltildi. Benzer şekilde, yan dal uzmanlığı bulunan uzman tabipler için de ek ödeme oranı yüzde 950 olarak belirlendi. Bu düzenlemenin, sağlık alanındaki uzmanlaşmayı teşvik etmesi ve öğretim üyelerinin gelirlerini artırarak akademik motivasyonu güçlendirmesi bekleniyor.

Yurt Dışı Kampüs ve Akademik Birim Kurulumu

Kanunun bir diğer önemli maddesi, devlet yükseköğretim kurumlarına Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program kurma yetkisi tanıyor. Bu kapsamda, yurt dışı birimlerde görevlendirilecek akademik ve idari personelin nitelikleri, ücretleri ve çalışma esasları da Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek. Bu düzenlemenin, Türk üniversitelerinin uluslararası görünürlüğünü artırması ve küresel ölçekte rekabet gücünü yükseltmesi hedefleniyor.

Akademik Sahteciliğe Karşı Sert Önlemler

Kanun, akademik etik ihlallerine karşı da önemli yaptırımlar getiriyor. Kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz olarak başkalarına tez, makale, kitap veya proje yazdırarak diploma veya akademik ünvan alan kişilerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması ve kazandıkları derece ve ünvanların geri alınması öngörülüyor. Ayrıca, bu tür yayınları başkaları adına yapan veya aracılık eden kişilere 5 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de program açanlar veya yürütenler hakkında da hapis cezası öngörülüyor.

Üniversite Yapılanmasında Değişiklikler

Kanunla birlikte Kahramanmaraş'taki üniversite yapılanmasında da önemli değişiklikler yapıldı. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilirken, bazı fakülte ve yüksekokulların bağlantıları yeniden düzenlendi. Örneğin, İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'ne bağlı bazı birimler, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne devredildi. Bu kapsamda, ilgili birimlerdeki öğrenciler de 2025-2026 eğitim-öğretim yılı sonundan geçerli olmak üzere yeni üniversitelerine aktarıldı.

Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) yetkileri de genişletildi. Sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya kurum itibarıyla sınırlandırma yetkisi YÖK'e verilirken, vakıf üniversitelerine uygulanacak yaptırımlarda da indirime gitme yetkisi tanındı. Ayrıca, öğrenci affı ve yatay geçiş uygulamalarına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda da YÖK yetkili kılındı.

Bu kapsamlı düzenlemenin sağlık alanına yansımaları da göz ardı edilmemeli. Özellikle tıp fakültelerinin hastane kurma zorunluluğuna ilişkin geçici 82. maddeye eklenen otuz aylık ek süre, sağlık eğitimi veren kurumların önünü açacak nitelikte. Ayrıca, yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyelerine sağlanan ek ödeme artışları, sağlık alanındaki akademik personelin motivasyonunu artırarak hasta bakım kalitesine ve tıbbi araştırmalara olumlu katkı sağlayabilir. Ancak, vakıf üniversitelerine getirilen ağır yaptırımların, özellikle sağlık bilimleri alanında eğitim veren kurumlar üzerinde mali baskı oluşturabileceği ve bu durumun sağlık hizmet sunumunu dolaylı olarak etkileyebileceği de değerlendiriliyor.

Bu haber, 09 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.

Yeni düzenlemeyle birlikte, kamu kurumlarının (I) sayılı cetvelde yer alan boş kadrolarının 'tutulu' hale getirilmesi ve atamaya kapatılması yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanlığı'na bağlandı. Kararnamenin getirdiği bu sistem, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve ihtiyaç duyulan alanlara personel yönlendirilmesi açısından stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanlığı, aynı yetki çerçevesinde dilediği zaman bu kadroları yeniden serbest bırakabilecek ve atama süreçlerini başlatabilecek.

Kadro Dondurma Yetkisinin Kapsamı ve Uygulama Esasları

200 sayılı kararname ile 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne eklenen Ek Madde 4, kamu kurumlarının boş kadroları üzerinde Cumhurbaşkanlığı'na geniş bir yetki alanı tanıyor. Bu yetkiye göre, belirli bir kurumla sınırlı kalmaksızın tüm kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadroları tutulu hale getirilebilecek. Tutulu hale getirilen kadrolar için serbest bırakma işlemi tamamlanana kadar hiçbir atama yapılamayacak. Bu durum, kamu kurumlarının insan kaynağı planlamasını doğrudan etkileyerek, merkezi bir koordinasyonun önünü açıyor.

Kadro Kodlama Sistemi ile Merkezi Takip

Kararnamenin bir diğer önemli düzenlemesi ise kadro kodlama sistemi getirilmesi oldu. 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 10. maddesine eklenen fıkrayla, Cumhurbaşkanlığı'na kararnameye ekli cetvellerde yer alan her bir kadro ve pozisyon için ayrı bir kod belirleme yetkisi tanındı. Bu sistem, kamu kadrolarının merkezi olarak izlenebilirliğini artırmayı hedefliyor. Kodlama sayesinde hangi kurumun hangi kadrosunda boşluk olduğu, hangi pozisyonların dondurulduğu veya serbest bırakıldığı anlık olarak takip edilebilecek. Bu altyapı, kamu istihdamında şeffaflığı ve hesap verebilirliği güçlendirecek önemli bir araç olarak öne çıkıyor.

Düzenlemenin Kamu Kurumları ve Çalışanları Üzerindeki Etkileri

Kararname, yalnızca kurumların değil, aynı zamanda kamu çalışanları ve iş arayanların da yakından takip ettiği bir düzenleme. Kadro dondurma yetkisi, kurumların atama planlarını doğrudan etkileyebileceği için, kamu kurumlarının insan kaynağı ihtiyaçlarını daha dikkatli analiz etmesini zorunlu kılıyor. Özellikle sağlık, eğitim ve güvenlik gibi kritik alanlarda hizmetin aksamaması için Cumhurbaşkanlığı'nın bu yetkiyi dengeli ve ihtiyaç odaklı kullanması büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu tür merkezi düzenlemelerin, kaynakların daha etkin kullanılmasına katkı sağlarken, kurumlar arası koordinasyonu da artırabileceğini belirtiyor.

Bu düzenleme, sağlık bakanlığı ve sağlık kurumları açısından değerlendirildiğinde, özellikle sağlık çalışanı istihdamı ve atama süreçlerinde merkezi bir kontrolün getirilmesi, hizmet sunumunda aksaklıklara yol açma riski taşıyor. Sağlık kurumlarının yoğun iş yükü ve personel ihtiyacı göz önüne alındığında, kadroların dondurulması halinde sağlık hizmetlerinde aksamalar yaşanabileceği endişesi dile getiriliyor. Bu nedenle, yetkinin kullanımında sağlık sektörünün öncelikli ihtiyaçlarının dikkate alınması, hem çalışanların hem de vatandaşların mağduriyetini önlemek açısından kritik bir önem taşıyor.

Bu haber, 9 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.

Kaza, 08.08.2026 tarihinde akşam saatlerinde Yenişehir ilçesi Çiftlikköy Mahallesi 34. Cadde kesişiminde meydana geldi. Sürücülerinin ismi öğrenilemeyen ambulans ile otomobil kavşakta çarpıştı. Çevredekilerin ihbarıyla kaza yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Kazada yaralanan 3 sağlık personeli ile otomobildeki 2 kişi, ambulanslarla hastaneye kaldırıldı. Öte yandan, kaza anı çevredeki güvenlik kamerasına anbean yansıdı

Sağlık sisteminde yaşanan yan dal uzmanı eksikliğini gidermek ve teşvik mekanizmalarını güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen düzenleme kapsamında, 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesindeki döner sermaye ek ödeme matrah tavanları yeniden belirlendi.

Kadro Derecelerine Göre Yeni Ek Ödeme Tavan Oranları

Yapılan düzenlemeyle döner sermaye tavan oranlarında gerçekleşen artışlar şu şekilde sıralandı:

• Yan Dal Uzmanı Öğretim Üyeleri: Döner sermaye ek ödeme tavan oranı yüzde 650’den yüzde 1150’ye çıkarıldı.

• Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Alan Araştırma Görevlileri: Ek ödeme tavan oranı yüzde 750 olarak belirlendi.

• Yan Dal Uzmanı Tabipler: Sağlık tesislerinde görev yapan yan dal uzmanı tabiplerin tavan oranı yüzde 750’den yüzde 950’ye yükseltildi.

• Bizzat Sağlık Hizmeti Sunan Yan Dal Öğretim Üyeleri: Üniversitelerde bizzat sağlık hizmeti veren yan dal uzmanı öğretim üyelerinin tavan ödeme oranı yüzde 1150’ye çıkartılırken, performans ve diğer unsurların dahil edildiği üst limit yüzde 1900’den yüzde 2300’e kadar esnetildi.

Ortak Araştırma Merkezleri ve BAP Fonlarına Yeni Gelir Kalemi

Aynı madde kapsamında ayrıca, birden fazla yükseköğretim kurumunun ortaklaşa yürüttüğü Ar-Ge projelerinden elde edilen gelirlerin en fazla yüzde 50’sinin projeye katkı sağlayan öğretim elemanlarına ödenmesine imkân sağlandı.

Bunun yanı sıra, birlikte kullanılan sağlık tesislerinin gayrisafi hasılatının %2,5’lik kısmının üniversiteler bünyesindeki Bilimsel Araştırma Projelerine (BAP) aktarılmasına ilişkin usul ve esaslar da yasal güvenceye kavuşturuldu.

Edinilen bilgilere göre, Çiftlikköy Mahallesi'ndeki 34. Cadde kesişiminde meydana gelen kazada, ambulans ile otomobil çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle savrulan araçlarda bulunan 3'ü sağlık çalışanı 5 kişi yaralandı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Yaralılar, ilk müdahalelerinin ardından hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı. Polis ekipleri, kazayla ilgili olarak geniş çaplı bir inceleme başlattı.

Kaza anı, bölgedeki bir iş yerinin güvenlik kamerasına saniye saniye yansıdı. Görüntülerde iki aracın kavşakta çarpışarak savrulduğu anlar net biçimde görülüyor. Dikkat çeken detay ise, kazada hafif yaralanan sağlık personelinin, kendi yaralarına aldırış etmeden otomobilde sıkışan yaralılara yardım etmek için koşması oldu. Bu fedakarca davranış, kameraya yansıyan görüntülerde açıkça izleniyor.

Kazanın ardından bölgede yoğun güvenlik önlemi alınırken, trafik bir süre kontrollü olarak sağlandı. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.

Bu tür kazalar, sağlık çalışanlarının görev başındayken karşılaştığı riskleri bir kez daha gözler önüne seriyor. Ambulansların trafikteki önceliği konusundaki farkındalığın artırılması ve sürücülerin acil durum araçlarına yol verme konusunda daha duyarlı olması, hem sağlık personelinin hem de hastaların güvenliği için kritik önem taşıyor. Sağlık Bakanlığı'nın bu konudaki eğitim ve denetim faaliyetlerini artırması, benzer üzücü olayların önüne geçilmesine katkı sağlayabilir.

personel sağlık- özel haber

Sağlık Bakanlığı'nın 2018' de yayımladığı halen yürürlükte bulunan resmi yazısı, sağlık personelinin görev tanımı dışında çalıştırılmasını açık şekilde yasaklıyor. Buna rağmen birçok kamu hastanesinde ebe, hemşire, acil tıp teknisyeni (ATT) ve toplum sağlığı memurlarının idari birimlerde veya meslekleriyle ilgisi olmayan alanlarda görevlendirilmeye devam edildiği belirtiliyor.

Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından Prof. Dr. Rahmi Kılıç imzasıyla yayımlanan "Sağlık Personelinin Alanı Dışında Görevlendirilmesi Hakkında" konulu resmi yazıda, sağlık personelinin yalnızca görev, yetki ve eğitimine uygun alanlarda çalıştırılması gerektiği vurgulanıyor. Yazıda, bu uygulamanın hem mevzuatın gereği olduğu hem de sağlık hizmetlerinin aksamaması açısından zorunlu olduğu ifade ediliyor.

Alan Dışı Çalıştırılması Uygun Görülmeyen Branşlar

Resmi yazıya göre aşağıdaki personelin görev tanımı dışında ve sağlık hizmeti dışındaki alanlarda çalıştırılması uygun görülmüyor:

• Ebe
• Hemşire
• Acil Tıp Teknisyeni (ATT)
• Toplum Sağlığı Memuru

Yazıda, bu personelin görev ve yetkilerinin Hemşirelik Kanunu ile ilgili mevzuatta açıkça düzenlendiği, farklı birimlerde görevlendirilmelerinin iş gücü kaybına ve sağlık hizmetlerinde aksamalara neden olduğu belirtiliyor.

Hastanelerde Uygulama Farklı

Her ne kadar Bakanlığın resmi yazısı yürürlükte olsa da uygulamada birçok sağlık çalışanının;

• kalite birimlerinde,
• satın alma servislerinde,
• personel birimlerinde,
• santrallerde,
• özel kalem ve benzeri idari birimlerde

görevlendirildiği görülüyor. Bu durum, kliniklerde personel eksikliğini artırırken sahada görev yapan sağlık çalışanlarının iş yükünü de yükseltiyor.

Bakanlık Ne İstiyor?

Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü yazısında, sağlık tesislerinden;

• çalışma alanlarının yeniden düzenlenmesini,
• alan dışı görevlendirmelerin sonlandırılmasını,
• personelin görev unvanına uygun birimlerde çalıştırılmasını,
• hizmetin aksamaması için gerekli personel planlamasının yapılmasını

istiyor.

Sağlık çalışanları ise yürürlükte olan bu resmi yazının tüm hastanelerde eksiksiz uygulanmasını ve personelin asli görevlerine döndürülmesini talep ediyor.

Sağlık Bakanlığı, aile hekimliği mevzuatında yaptığı düzenlemelerle hekimlerin “akılcı ilaç kullanımı” başlığı altında reçeteleme oranlarına ilişkin kriterler getirmişti. Antibiyotik, ağrı kesici ve mide koruyucu ilaçların reçetelenmesine ilişkin oranların il ve Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırılması öngörülmüş ve bu kriterler “teşvik” sistemi kapsamında değerlendirilmişti. Düzenlemenin hekimlerin tedavi kararlarına idari ve mali ölçütlerle müdahale ettiği yönündeki itirazlar üzerine dava açılmıştı. Danıştay’ın ilk düzenlemeye ilişkin iptal kararı vermesinden yalnızca iki gün önce, Temmuz 2025'te ikinci kez yönetmelik değişikliğine gidildi. Bakanlık, aynı uygulamayı bu kez farklı ifadelerle düzenlerken ölçütlere OECD verilerini de ekledi. Bu yönetmeliğin söz konusu maddesine de dava açıldı. Danıştay, geçen günlerde ikinci yönetmeliğin de ilgili maddelerinin yürütmesini durdurdu. Kararda söz konusu uygulamanın hekimlerin mesleki bağımsızlığını ve hastaların sağlık hizmetine erişimini etkileyebileceğine dikkat çekildi. Ancak tartışma bununla bitmedi. Bakanlık Temmuz 2025'teki yönetmeliğin ardından Eylül 2025'te bir kez daha düzenleme yaptı. Halen yürürlükte olan üçüncü yönetmelikte de tartışmanın odağındaki uygulamanın özünün korunduğu belirtiliyor.

Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, Bakanlığın her yargı kararının ardından aynı uygulamayı başka bir biçimde yeniden düzenlemesinin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını belirterek, “Önemli olan hukuka aykırı dayatmaların yargıdan dönmesi” dedi. “Hekim cüzdanı ile vicdanı arasında bırakılmamalı. Hekim hastası için gerekli olan tedaviyi herhangi bir teşvik hesabı yapmadan uygulayabilmeli” diyen Mehlepçi, yönetmeliklerde yalnızca kelimelerin değiştirilmesiyle aynı düzenlemelerin yeniden yürürlüğe konulmasının kabul edilemeyeceğini söyledi: “Danıştay’ın yürütmesini durdurduğu hekimin yazdığı reçeteleri kısıtlama girişiminizi tekrarlamayın. Hekim de hasta da mağdur oluyor.”

Sibel Bahçetepe/ Birgün

Esas Sayısı : 2025/265

Karar Sayısı : 2026/84

Karar Tarihi : 16/4/2026

R.G. Tarih - Sayı : 7/8/2026-33333

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi

İTİRAZIN KONUSU: 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin Anayasa’nın 2., 20., 35., 38. ve 71. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunulmaması nedeniyle uygulanan disiplin cezasının iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 8. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı (5) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

“(5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:

a) Oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;

1) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.

2) Görev sırasında kişilere veya herhangi bir nedenle kurum binalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek.

…”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 25/12/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle uygulanacak kural sorunu görüşülmüştür.

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev kapsamına giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptalini talep etmiştir. Anılan alt bentte söz konusu Kanun kapsamında bulunan kamu görevlileri tarafından belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunulmamasının veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunulmasının on iki ay uzun süreli durdurma disiplin cezasıyla cezalandırılacağı öngörülmüştür.

4. Bakılmakta olan davanın konusu, belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunulmaması nedeniyle uygulanan disiplin cezasına ilişkindir. Bu itibarla itiraz konusu kuralda yer alan “…veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.” ibaresinin bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu ibareye yönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

5. Açıklanan nedenle 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin;

A. (1) numaralı alt bendinde yer alan “Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak…” ibaresinin esasının incelenmesine,

B. (1) numaralı alt bendinin kalan kısmının itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu kısma yönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

6. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Muhammed Nuri ÖZGÜR tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. Anlam ve Kapsam

7. 7068 sayılı Kanun; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik hâllerini ve cezalarını, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulünü ve ilgili diğer hususları düzenlemektedir.

8. Anılan Kanun’un 2. maddesine göre Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurlar, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurlar Kanun’un kapsamında yer almaktadır.

9. Kanun’un 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasında fiilin niteliğine göre personele verilebilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma cezası olarak belirlenmiştir. Anılan fıkranın (d) bendinde uzun süreli durdurmanın personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin on iki, on altı, yirmi veya yirmi dört ay süreyle durdurulması olduğu belirtilmiştir.

10. 8. maddenin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinde ise on iki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller sayılmıştır. Söz konusu bendin (1) numaralı alt bendinde, belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak fiilinin on iki ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır. Anılan alt bentte yer alan “Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak…” ibaresi itiraz konusu kuralı oluşturmaktadır.

11. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin mal biriminde bulunmasına ilişkin usul ve esaslar 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu’nda düzenlenmiştir. Anılan Kanun’un 1. maddesinde Kanun’un amacının rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele amacıyla Kanun’da sayılanların mal bildiriminde bulunmalarını, bildirimlerin yenilenmesini, mal edinmelerin denetimi ve haksız mal edinme veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunma hâlinde uygulanacak hükümleri, Kanun’da belirlenen suçlarla bazı suçlardan dolayı kamu görevlileri ve suç ortakları hakkında takip ve muhakeme usulünü düzenlemek olduğu belirtilmiştir.

12. Kanun’un 2. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluş veya alt kuruluşlarda, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese, bağlı ortaklık ve işletmelerde, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunların alt kuruluşlarında veya komisyonlarında aylık, ücret ve ödenek almak suretiyle kamu hizmeti gören memurlar, işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ile yönetim ve denetim kurulu üyeleri mal bildiriminde bulunmak zorundadır.

13. Mal bildiriminde bulunma zamanını düzenleyen 6. maddenin birinci fıkrasında bu Kanun kapsamındaki göreve atanmada göreve giriş için gerekli belgelerle, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmalarda atamayı izleyen bir ay içinde, seçimle gelinen görevlerde seçimin kesinleşmesi tarihini izleyen iki ay içinde, mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içinde, yönetim ve denetim kurulu üyelikleri ile komisyon üyeliklerine seçim ve atamalarda göreve başlama tarihini izleyen bir ay içinde, görevin sona ermesi hâlinde ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde, gazete sahibi gerçek kişiler ile gazete sahibi şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin faaliyete geçme tarihini, sorumlu müdürleri, başyazarları ve fıkra yazarlarının ise bu işe veya görevlerine başlama tarihini izleyen bir ay içinde mal bildirimlerinin verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

14. Öte yandan 7. maddenin birinci fıkrasına göre Kanun kapsamındaki görevlere devam edenlerin, sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilemeleri ve yetkili merci tarafından yeni bildirimlerin daha önceki bildirimler ile karşılaştırılması gerekmektedir.

15. 10. maddenin birinci fıkrasında da 6. maddede belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunmayanlara bildirimlerin verileceği merciler tarafından ihtarda bulunulacağı, ihtarın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmayan kişiye üç aya kadar hapis cezası verileceği öngörülmüştür.

B. İtirazın Gerekçesi

16. Başvuru kararında özetle; itiraz konusu kural kapsamında disiplin cezası yaptırımına bağlanan mal bildiriminde bulunmama eyleminin belirli, açık ve öngörülebilir olmadığı, teknolojik imkânların gelişmesiyle memur adına kayıtlı mal varlığı bilgisine idarenin kolaylıkla ulaşma imkânı olduğu dikkate alındığında mal bildiriminde bulunmama eylemi için öngörülen on iki ay uzun süreli durdurma cezasının ölçülü olmadığı, yaptığı görevle ilgisinin bulunduğu ortaya konulmaksızın mal alım satımlarını bildirmediği gerekçesiyle memura disiplin cezası verilmesinin özel hayata saygı hakkına ölçüsüz bir sınırlama oluşturduğu, ayrıca söz konusu eylem için 3628 sayılı Kanun’da da adli ceza yaptırımının öngörülmesi nedeniyle bu durumun aynı fiilden dolayı birden fazla yargılamama veya cezalandırmama ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2., 20., 35., 38. ve 71. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

C. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

17. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 36. ve 128. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

18. İtiraz konusu kuralın yer aldığı 7068 sayılı Kanun, olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan 2/1/2017 tarihli ve 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmesi sonucu yürürlüğe girmiştir. Bununla birlikte kural olağanüstü hâl süresiyle sınırlı bir düzenleme öngörmediğinden kurala ilişkin incelemenin Anayasa’nın olağan dönem kuralları yönünden öngördüğü denetim rejimine göre yapılması gerekir.

19. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuki güvenliği sağlayan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.

20. Anayasa’nın “IV. Kamu hizmetlerine girme hakkı” kenar başlığı altında yer alan “Mal bildirimi” başlıklı 71. maddesinde “Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

21. Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında da memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin diğer özlük işleri kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır. Bu durumda disiplin işlemlerine ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerekmektedir (AYM, E.2020/72, K.2022/160, 13/12/2022, § 133; E.2020/55, K.2023/228, 28/12/2023, § 60).

22. Kanuni düzenleme ilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Bu bağlamda bir kanun hükmünün, muhataplarının hangi eylemin disiplin suçu oluşturduğunun ve bu eyleme bağlanan yaptırımın ne olduğunun belli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine imkân verecek şekilde kaleme alınmış olması kanunilik ilkesinin sağlanması bakımından gereklidir.

23. Kuralla 7068 sayılı Kanun kapsamında bulunan kamu görevlilerinin belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamaları hâlinde on iki ay uzun süreli durdurma disiplin cezasıyla cezalandırılacakları öngörülmektedir.

24. Kuralda, mal bildiriminde bulunulması gereken durum ve süreler gösterilmemekle birlikte 7068 sayılı Kanun kapsamında bulunan kamu görevlilerinin 3628 sayılı Kanun’un 2. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında genel bütçeli dairelerde kamu hizmeti gören memurlar ve diğer kamu görevlileri oldukları, bu çerçevede anılan Kanun’da mal bildirimi için belirlenen durum ve sürelerin 7068 sayılı Kanun kapsamında görev yapanlar bakımından da geçerli olduğu açıktır.

25. Memur ve diğer kamu görevlilerinin mal bildirimine ilişkin hususları düzenleyen ve genel kanun niteliğinde olan 3628 sayılı Kanun kapsamında anılan Kanun’da sayılanların mal bildiriminde bulunmaları, bildirimlerin yenilenmesi, mal edinmelerin denetimi, haksız mal edinme veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunma hâlinde uygulanacak hükümler düzenlenmiş; bu kapsamda hangi durumlarda ve ne kadar süre içinde mal bildiriminde bulunulması gerektiği belirlenmiştir.

26. Bu itibarla kuralda düzenlenen disiplin yaptırımına konu eylemin ve bu eylem için öngörülen yaptırıma ilişkin temel çerçevenin anılan Kanunlarda açık ve net olarak belirlendiği dikkate alındığında kuralın belirsiz ve öngörülemez olduğu söylenemez. Dolayısıyla kuralla disiplin cezası ile ceza gerektiren fiil ve durumlar konusunda kanuni çerçevenin çizildiği, disiplin suç ve cezaları yönünden kanuni güvencenin sağlandığı sonucuna varılmıştır.

27. Disiplin cezaları, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla öngörülmüş yapma veya yapmama biçiminde beliren davranış kurallarının ihlali hâlinde uygulanan idari yaptırımlardır (AYM, E.2018/30, K.2018/94, 25/9/2018, § 16; E.2021/16, K.2021/62, 22/9/2021, § 12). Disiplin cezalarının amacı; hizmetin sürekli, düzenli ve etkin bir şekilde sunulmasını ve kurum içi düzene aykırı davranışları yaptırım altına alarak devletin saygınlığının muhafaza edilmesini sağlamaktır. Bu itibarla memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurması sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunan disiplin cezalarının aynı zamanda kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal önemi de bulunmaktadır (AYM, E.2022/152, K.2023/66, 5/4/2023, § 36).

28. Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesinin sağlanması amacıyla kanun koyucunun anayasal ilkelere bağlı kalmak koşuluyla hangi eylemlerin disiplin suçu sayılacağı ve bu eylemlerin hangi disiplin cezasıyla cezalandırılacağını belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Personel rejimi gibi sıkı kural ve şartlara tabi bir alanda kamu makamlarının faaliyetin niteliği ve sınırlamanın amacına göre değişen geniş bir takdir yetkisinin bulunması doğaldır (bazı farklarla birlikte AYM, E.2023/162, K.2024/20, 23/1/2024, § 29; E.2020/53, K.2021/55, 14/7/2021, § 63; E.2018/67, K.2018/110, 6/12/2018, § 8).

29. Kanun koyucu, takdir yetkisi kapsamındaki bu tür düzenlemeleri yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Bu ilke ise elverişlilik, gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik getirilen kuralın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmek için elverişli olmasını, gereklilik söz konusu amaca daha hafif bir düzenleme ile ulaşılmasının mümkün olmamasını, orantılılık ise getirilen kural ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade etmektedir. Buna göre bir kuralda öngörülen düzenleme ile ulaşılmak istenen amaç arasında ölçülülük ilkesi gereğince makul bir dengenin bulunması zorunludur.

30. Kolluk teşkilatı; iç güvenlik hizmeti vermesi sebebiyle silah ve benzeri araçlar kullanma yetkisi olan, idari kolluk faaliyetlerinin yanı sıra adli soruşturma ve kovuşturmalarla ilgili de hassas yetkileri bulunan bir teşkilattır. 7068 sayılı Kanun kapsamında bulunan kolluk görevlilerinin belirlenen durum ve sürelerde mal beyanında bulunmalarını zorunlu kılan kuralla bu kişilerin olağan dışı kazançlarının takip edilmesinin ve görevleriyle bağlantılı olarak nüfuzlarını ve kamu gücünü kullanmak suretiyle haksız kazanç sağlamalarının önüne geçilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Böylece kuralla kamu hizmetlerinin dürüst ve şeffaf bir şekilde ifa edilmesi ile devlete olan güvenin korunması, kamu hizmetlerinin etkin şekilde sürdürülmesi ve bu hizmetlerin saygınlığına zarar verilmesinin engellenmesi sağlanmaktadır.

31. Kamu hizmetlerinin saygınlığına zarar verilmesini önlemek için ilgili kolluk görevlilerinin mal varlıklarında meydana gelen değişimleri takip etmek amacıyla ilgililere mal bildiriminde bulunma yükümlülüğü getiren ve bu yükümlülük yerine getirilmediğinde disiplin cezası yaptırımı öngören kuralın söz konusu amaca ulaşılmasında elverişli olduğu açıktır.

32. Kanun koyucunun kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesinin sağlanması amacıyla hangi eylemlerin hangi disiplin cezasıyla cezalandırılacağı konusunda takdir yetkisinin bulunduğu gözetildiğinde ulaşılmak istenen amaca daha hafif bir yöntemle ulaşılabileceği söylenemez. Bu bağlamda belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunulmamasını disiplin cezası yaptırımına bağlayan kuralın gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

33. Kamu hizmetlerinin dürüst, şeffaf ve etkin bir şekilde sürdürülmesi amacıyla düzenlenen kuralda belirlenen eylem nedeniyle öngörülen cezanın ağırlığı ve niteliği ile bu yöndeki işlemin yargı denetimine tabi olduğu gözetildiğinde kuralın orantılılık alt ilkesi yönünden de ölçülülük ilkesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

34. Öte yandan 3628 sayılı Kanun’da aynı eylemin adli suç olarak düzenlenmiş olması nedeniyle kuralın aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi yönünden de incelenmesi gerekmektedir.

35. Anayasa’da aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama (ne bis in idem) ilkesine ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bununla birlikte aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi kişilerin haklarında yürütülen bir ceza yargılaması sürecinin bulunması durumunda aynı fiil nedeniyle tekrar yargılanmamalarını veya cezalandırılmamalarını güvence altına almak suretiyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki ceza yargılamaları bakımından hukuki güvenliğin sağlanmasına hizmet etmektedir (bu yöndeki değerlendirme için bkz. Ünal Gökpınar [GK], B. No: 2018/9115, 27/3/2019, § 49).

36. Bu itibarla aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama ve cezalandırılmama ilkesi adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınmıştır (Ünal Gökpınar, §§ 49, 50).

37. Konuya ilişkin uluslararası belgeler de dikkate alınarak aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi şöyle tarif edilebilir: Hiç kimse, ceza yargılamasında kesin/kesinleşmiş bir hükümle mahkûm edildiği ya da beraat ettiği bir fiilden dolayı ceza yargılaması kapsamında yeniden yargılanamaz veya cezalandırılamaz. Bu tarife göre söz konusu ilkeye aykırılık sonucuna varılabilmesi için gerçekleşmesi gereken bazı koşullar vardır. Bu koşullar şunlardır:

- Ceza ile ilgili bir yargılama sürecinin olması

- Bu sürecin kesin/kesinleşmiş mahkûmiyet veya beraat hükmüyle sonuçlanmış olması

- Tekrar (yeniden) ceza ile ilgili bir yargılama sürecinin işletilmesi

- Farklı yargılama süreçlerinin aynı fiile ilişkin olması

- İlkenin istisnalarından birinin olmaması (AYM, E.2019/4, K.2021/78, 4/11/2021, § 27)

38. Aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi bakımından gösterilen koşullardan birinci ve üçüncüsünde belirtilen ceza ile ilgili yargılama süreçlerinin her durumda teknik olarak ceza yargılaması hukuku anlamında bir süreç olarak öngörülmüş olması şart olmayıp bu kavram anayasal anlamda özerk bir yoruma tabidir.

39. Bu kapsamda belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmayan kolluk görevlilerinin on iki ay uzun süreli kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılacağını öngören kuralın disiplin cezalarına ilişkin olduğu ve ceza yargılamasıyla bir ilgisinin bulunmadığı açıktır. Bununla birlikte anayasal anlamda özerk yoruma tabi olan cezayla ilgili yargılama süreçlerinin teknik olarak ceza yargılaması hukuku anlamında bir süreç şeklinde öngörülmesi şartı bulunmadığından söz konusu disiplin cezasının cezai nitelikte olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.

40. Anayasa Mahkemesi, idari bir yaptırımın cezai nitelikte olup olmadığının tespiti amacıyla üç ayrı ölçüt kullanmaktadır. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi, bir yaptırımın cezai nitelikte olup olmadığını belirlerken mevzuatta bunların nasıl tanımlandığını, suçun türünü (mahiyetine göre cezalandırma ve caydırma amacı taşıyıp taşımadığı) ve cezanın türü ile ağırlığını dikkate almaktadır. Son iki ölçüt birbirine alternatif olup bir arada bulunmak zorunda değildir. Ancak bu ölçütlerden birinin tek başına sonucu etkilemediği durumlarda her iki ölçütün bir arada olması koşulu aranabilmektedir (AYM, E.2020/97, K.2022/62, 1/6/2022, §§ 20, 21; B.Y.Ç. [2. B.], B. No: 2013/4554, 15/12/2015, §§ 31, 32; Yavuz Kemal İnan [1. B.], B. No: 2018/26126, 15/6/2021, §§ 45, 46).

41. Belirtilen son iki ölçüt özellikle disiplin hukuku alanına ait cezalar söz konusu olduğunda önem taşımaktadır. Zira bu ölçütlere göre yapılacak değerlendirme sonucunda mevzuatta suç olarak düzenlenmemiş olan disiplin cezasına konu bazı eylemlerin cezai anlamda suç olarak kabul edilmesi mümkündür. Bu bağlamda bir disiplin cezasının cezai nitelikte olup olmadığının belirlenmesinde disiplin cezasının belirli bir grubu mu yoksa herkesi mi bağladığı, caydırma ve cezalandırma amacı taşıyıp taşımadığı, ilgili suçun ceza hukukunda yer alan suçlarla benzerlik taşıyıp taşımadığı, uygulanan usullerin ceza hukuku alanındaki yargısal usullere benzeyip benzemediği gibi unsurlar dikkate alınabilir (AYM, E.2020/97, K.2022/62, 1/6/2022, § 22; B.Y.Ç., § 32).

42. Buna göre cezai anlamda suçun herkes tarafından işlenebilmesi mümkün iken genellikle bir kurumun iç işleyişiyle ilgili olan disiplin suçları, yalnızca belli sıfata sahip kişiler tarafından işlenebildiğinden sadece belli bir grubu bağlar ve bu nedenle cezai anlamda suç niteliği taşımaz. Ayrıca disiplin hukuku çerçevesinde uygulanan yaptırımın -hürriyeti bağlayıcı ceza gibi- ciddi şekilde ağır olması durumunda mevzuatta disiplin suçu olarak düzenlenmiş olmasına rağmen cezai anlamda bir suçun bulunduğu kabul edilebilir (AYM, E.2020/97, K.2022/62, 1/6/2022, § 23; B.Y.Ç., § 33).

43. Anılan ilkeler çerçevesinde kuralda öngörülen disiplin cezasının genel kolluğun iç içleyişiyle ilgili olduğu ve disiplin cezasını gerektiren eylemlerin gerçekleştirilmesinin herkes için mümkün olmadığı, bu nedenlerle kurala konu kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının cezai nitelikte olmadığı anlaşılmıştır (benzer değerlendirmeler için bkz. AYM, E.2020/97, K.2022/62, 1/6/2022, § 24; B.Y.Ç., § 34). Bu itibarla belirlenen durum ve sürelerde mal beyanında bulunmama eylemi için öngörülen kademe ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin disiplin cezası, cezai nitelikte olmadığından kuralın birden fazla yargılanmama veya cezalandırmama ilkesiyle bağdaşmayan bir yönü de bulunmamaktadır.

44. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2., 36., 71. ve 128. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.

Kuralın Anayasa’nın 20. ve 38. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa’nın 2., 36., 71. ve 128. maddeleri bağlamında yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 20. ve 38. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa’nın 35. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.

IV. HÜKÜM

31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE 16/4/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Ankete göre, kuruluşunun üzerinden henüz kısa bir süre geçmesine rağmen Yeni Parti, kararsızlar dağıtılmadan önce %24,1, dağıtıldıktan sonra ise %34,3 oy oranına ulaşarak birinci parti konumuna yükseldi. AK Parti ise kararsızlar dağıtıldıktan sonra %30,2 oy oranıyla ikinci sırada yer aldı.

CHP VE MHP'DE BÜYÜK ÇÖKÜŞ

Anketin en çok konuşulacak detaylarından biri ise ana muhalefet partisi CHP ile Cumhur İttifakı ortaklarından MHP'nin yaşadığı sert düşüş oldu. Her iki parti de kararsızlar dağıtıldıktan sonra bile ancak yüzde 5 bandında tutunabilirken, oy oranlarının birbirine bu denli yakın olması siyasi kulislerde şok etkisi yarattı.

Kararsızlar dağıtıldıktan sonraki oy oranları

• YENİ PARTİ: Yüzde 34,3
• AK PARTİ: Yüzde 30,2
• DEM PARTİ: Yüzde 8,5
• İYİ PARTİ: Yüzde 7,0
• MHP: Yüzde 5,1
• CHP: Yüzde 5,0
• ANAHTAR PARTİ: Yüzde 2,6
• ZAFER PARTİSİ: Yüzde 2,3
• YENİDEN REFAH PARTİSİ: Yüzde 1,6
• BÜYÜK BİRLİK PARTİSİ: Yüzde 1,3
• DİĞER: Yüzde 2,1

SEÇMENİN BÜYÜK BİR KISMI KARARSIZ VE TEPKİLİ

Araştırmanın "Kararsızlar dağıtılmadan önceki" ham verileri, seçmen tabanındaki apolitikleşme ve tepki eğilimini de gözler önüne serdi. Oy kullanmayacaklarını ve kararsız olduklarını belirten seçmenlerin toplam oranının %30'a yaklaşması dikkat çekti:

• Kararsızım: %13,5
• Sandığa Gitmem: %7,7
• Fikri Yok / Cevap Yok: %5,9
• Geçersiz Oy Kullanırım: %2,7

CUMHURBAŞKANLIĞI YARIŞINDA ERDOĞAN AÇIK ARA ÖNDE

Ankette katılımcılara açık uçlu olarak yöneltilen “Bu pazar bir cumhurbaşkanlığı seçimi olsa kimin kazanmasını istersiniz?” sorusunun yanıtları da paylaşıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, muhalefet adaylarına ciddi bir fark atarak ilk sırada yer aldı. CHP'nin olası adayları Ekrem İmamoğlu, Özgür Özel ve Mansur Yavaş'ın oylarının birbirine çok yakın çıkması ise muhalefet cephesindeki adaylık yarışının kızışacağını gösterdi.

Cumhurbaşkanlığı Tercih Sıralaması:

• Recep Tayyip Erdoğan: %27,4
• Ekrem İmamoğlu: %11,4
• Özgür Özel: %11,0
• Mansur Yavaş: %10,2
• Selahattin Demirtaş: %6,0
• Hakan Fidan: %2,0

İlanlarda adaylardan;

. Çene cerrahisinde botoks uygulamaları konusunda eğitim almış olmak,

. Flor kullanımı farkındalığı üzerine çalışmalar yapmış olmak,

. Fotopolimerizasyon yöntemiyle üretilen dental rezinler üzerine çalışmalar yapmış olmak,

. Kompozit rezinler ve tükürük proteinleri üzerine çalışmalar yapmış olmak

şartları isteniyor.

Şüphesiz tıp ve diş hekimliği alanlarında belirli uzmanlıkların aranması, hasta güvenliği ve eğitim kalitesi bakımından son derece önemlidir.

Ancak ulusal düzeyde ilan edilen öğretim görevlisi kadrolarında, uzmanlık şartına ek olarak belirli araştırma başlıklarının zorunlu tutulması, başvuru yapabilecek aday sayısını ciddi ölçüde azaltmaktadır.

Akademik kadro ilanlarının amacı, mümkün olan en geniş aday havuzundan bilimsel yeterliliği en yüksek kişiyi seçmektir.

Buna karşılık, oldukça spesifik araştırma konularının ilan şartı haline getirilmesi, kamuoyunda ilanların belirli akademik özgeçmişleri tarif ettiği yönünde tereddütlere neden olmaktadır.

Üniversitelerin özel şart belirleme yetkisi bulunmakla birlikte, bu şartların ölçülü, kapsayıcı ve kadronun temel görevleriyle doğrudan ilişkili olması beklenmektedir.

Özellikle öğretim görevlisi kadrolarında, adayların bilimsel yeterliliklerinin giriş sınavı ve jüri değerlendirmesiyle ölçülmesi mümkünken, çok dar araştırma başlıklarının ön şart olarak belirlenmesi akademik rekabeti zayıflatmaktadır.

Bu çerçevede, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tarafından söz konusu ilanların yeniden değerlendirilmesi; özel şartların daha genel, daha kapsayıcı ve daha fazla adayın başvurmasına imkan verecek şekilde düzenlenmesi, hem akademik rekabeti güçlendirecek hem de ilanların objektifliğine ilişkin tereddütleri ortadan kaldıracaktır.

memurlar.net

Ancak eşel mobil sistemi nedeniyle söz konusu artışın tamamı tüketiciye yansımayacak. Zam ihtiyacının yüzde 25’inin ÖTV’den karşılanması, kalan yüzde 75’lik bölümün ise pompa fiyatlarına eklenmesi bekleniyor.

Bu hesaplamaya göre benzinin litre fiyatına 8 Ağustos Cumartesi gününden geçerli olmak üzere yaklaşık 1,06 TL zam gelecek.

4,35 TL’LİK İNDİRİM POMPAYA YANSIMADI

Benzinde yeni zam beklentisi, cuma günü için oluşan 4,35 TL’lik indirimin pompaya yansıtılmamasının hemen ardından geldi.

Ürün fiyatlarındaki gerilemeyle ortaya çıkan litre başına 4,35 TL’lik indirim ihtiyacının tamamı eşel mobil sistemi kapsamında ÖTV’ye aktarıldı.

Böylece tüketicilerin pompa fiyatlarında görmesi beklenen büyük indirim tabelalara yansımadı; bunun yerine akaryakıttan alınan ÖTV tutarı yükseltildi.

EŞEL MOBİL NASIL ÇALIŞIYOR?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin bir bölümünün ÖTV üzerinden dengelenmesini sağlıyor.

Ürün fiyatlarında veya döviz kurunda düşüş nedeniyle ortaya çıkan indirimlerin belirli bölümü pompa fiyatına yansıtılmak yerine ÖTV’ye eklenebiliyor. Tersi durumda ise oluşan zam ihtiyacının bir bölümü ÖTV’den karşılanarak tüketiciye yansıyacak artış sınırlandırılabiliyor.

Son uygulamada 4,35 TL’lik indirimin tamamının ÖTV’ye aktarılmasının ardından, cumartesi günü için hesaplanan 1,43 TL’lik zammın da dörtte birinin vergi tarafından karşılanması bekleniyor.

Bu durumda tüketiciler, iki gün içinde önce 4,35 TL’lik indirimi pompada göremeyecek, ardından yaklaşık 1,06 TL’lik zamla karşılaşacak.

KARAR

AYM, kararında eğitim ve öğrenim hakkının Anayasa'nın 42. maddesiyle güvence altına alındığını, ancak bu hakkın mutlak ve sınırsız olmadığını hatırlattı. Mahkemeye göre kanun koyucu, yükseköğretim süresine ilişkin düzenleme yaparken geniş bir takdir yetkisine sahip ve bu yetkinin kullanımı, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ile eğitim kalitesinin korunması gibi meşru bir amaca dayanıyor.

Kararda, dokuz yıllık sınırın normal altı yıllık öğrenim süresine üç yıl daha eklenerek belirlendiği, bu süre içinde mezun olamayan öğrencilerin sistemden çıkarılmasının kamu kaynaklarının israfını önlediği vurgulandı. AYM ayrıca, Kanun'da öğrencilere tanınan ek sınav hakları ve sınırsız sınav imkanı gibi mekanizmaların, azami süre kuralının öğrenciye yüklediği külfeti hafiflettiğine dikkat çekti. Bu çerçevede kuralın hem amaca ulaşmaya elverişli hem de gerekli olduğu, öngörülen sınırlamanın öğrenciye aşırı bir yük getirmediği için orantılılık ilkesine de aykırı olmadığı sonucuna varıldı.

Kuralın belirli ve öngörülebilir nitelikte olması nedeniyle kanunilik şartını taşıdığı da kararda ayrıca belirtildi. AYM, bu değerlendirmeler ışığında kuralın Anayasa'nın 13. ve 42. maddelerine aykırı olmadığına, 2. madde yönünden ise ayrı bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığına karar verdi.

ANAYASA MAHKEMESI KARARI

Esas Sayısı : 2025/230

Karar Sayısı : 2026/110

Karar Tarihi : 13/5/2026

R.G. Tarih - Sayı : 6/8/2026-33332

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Ankara 19. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 171. maddesiyle değiştirilen 44. maddesinin 19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle değiştirilen (c) fıkrasının birinci paragrafının birinci cümlesinin “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.” bölümünün Anayasa’nın 2., 13. ve 42. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Azami öğrenim süresinin sona erdiği gerekçesiyle yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilen davacının söz konusu işlemin iptali talebiyle açtığı davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 44. maddesinin (c) fıkrasının itiraz konusu kuralın da yer aldığı birinci paragrafı şöyledir:

“c. (Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI’nın katılımlarıyla 6/11/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle sınırlama sorunu görüşülmüştür.

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

3. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesinin (c) fıkrasının birinci paragrafının birinci cümlesinin “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.” bölümünün iptalini talep etmiştir. Anılan cümlede yükseköğretim kurumuna kayıtlı öğrencilerin, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorunda olduğu öngörülmüştür.

4. İtiraz konusu kuralda yer alan “…içinde tamamlamak zorundadırlar.” ibaresi, anılan cümlede yer alan “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl…” ibaresinin yanı sıra cümlenin itiraz konusu olmayan “…öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl,…” bölümü yönünden de geçerli, ortak kural niteliğindedir. Bu itibarla kuralın esasına ilişkin incelemenin “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl…” ibaresi ile sınırlı olarak yapılması gerekir.

5. Açıklanan nedenle 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 171. maddesiyle değiştirilen 44. maddesinin 19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle değiştirilen (c) fıkrasının birinci paragrafının birinci cümlesinin “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar.” bölümünün esasının incelenmesine, esasa ilişkin incelemenin anılan cümlede yer alan “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl…” ibaresi ile sınırlı olarak yapılmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

6. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer MENCİK tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. İtirazın Gerekçesi

7. Başvuru kararında özetle; itiraz konusu kuralda öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarının azami öğrenim süresinin dokuz yıl olarak belirlenmesinde öğrenim görülen bölümün niteliğinin, öğrencilerin farklı öznel ve nesnel koşullarının ve öğrenme düzeylerinin dikkate alınmadığı, söz konusu sürelerin nasıl ve ne şekilde tespit edildiğinin belirlenmediği, öğrenim süreleri açısından azalan oranda azami sürelerin öngörüldüğü, bu durumun öğrenim süreleri bağlamında eşitsizlik yarattığı, kuralın zorunlu mazeret nedeniyle azami öğrenim süresini aşan öğrencilerin de yükseköğretim kurumu ile ilişiğinin kesilmesine neden olduğu, bir öğrencinin azami sürede eğitimini tamamlayamadığı gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesinin kamu kaynaklarının israfına yol açtığı, daha hafif sınırlama araçları yerine ilişik kesme şeklinde ağır bir araca başvurulmasının elverişli ve gerekli olmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2., 13. ve 42. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

B. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

8. İtiraz konusu kural, süresi altı yıl olan lisans programlarında öğrenim gören yükseköğretim öğrencilerinin azami dokuz yıl içinde öğrenimlerini tamamlamak zorunda olduklarını hüküm altına almaktadır.

9. Anayasa’nın 42. maddesinin birinci fıkrasında kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı belirtilmek suretiyle eğitim ve öğrenim hakkı herkes yönünden güvence altına alınmıştır.

10. Eğitim ve öğrenim, Anayasa tarafından doğrudan güvence altına alınmış bir haktır. Ayrıca eğitim ve öğrenim, çok özel bir kamu hizmeti olarak sadece doğrudan faydaları olan bir hizmet değil geniş sosyal fonksiyonları da olan bir hizmettir. Demokratik bir toplumda insan haklarının sağlamlaşması ve devamı için eğitim ve öğrenim hakkının vazgeçilmez ve temel bir katkısı olduğu da açıktır (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri [2. B.], B. No: 2013/583,10/12/2014, § 66).

11. Eğitim ve öğrenim hakkı, kamu ve özel eğitim kurumlarını kapsadığı gibi eğitimin ilk, orta ve yükseköğrenim seviyelerini de kapsar (Sara Akgül [GK], B. No: 2015/269, 22/11/2018, § 120; Hikmet Balabanoğlu [2. B.], B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 28; İhsan Asutay [2. B.], B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 34).

12. Öte yandan eğitim ve öğrenim hakkı, kamu otoritelerine kişilerin eğitim ve öğrenim almasını engellememe ödevini yüklemektedir. Eğitim ve öğrenim hakkı belli bir zamanda mevcut olan eğitim kurumlarına erişimin sağlanmasını ve bu eğitim kurumlarına devam edebilmeyi teminat altına almaktadır (AYM, E.2018/94, K.2023/10, 25/1/2023, § 85). Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi önceki kararlarında eğitim ve öğrenim hakkının kamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenim almasını engellememe şeklinde bir negatif ödev yüklediğine karar vermiştir. (Adem Öğüt ve diğerleri [1. B.], B. No: 2014/20527, 22/11/2017, § 44; Yüksel Baran [2. B.], B. No: 2012/782, 26/6/2014, § 36)

13. Kural uyarınca azami dokuz yıllık sürede öğrenimlerini tamamlamayan yükseköğretim öğrencilerinin ilke olarak yükseköğretim kurumu ile ilişikleri kesilecektir. Bu yönüyle kural öğrencileri bir eğitim kurumuna devam etme hakkından mahrum bıraktığından eğitim ve öğrenim hakkına sınırlama getirmektedir.

14. Anayasa’nın 13. maddesinde “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” denilmiştir. Buna göre eğitim ve öğrenim hakkına sınırlama getiren düzenlemelerin kanunla yapılması, Anayasa’da öngörülen sınırlama sebebine uygun ve ölçülü olması gerekir.

15. Bu kapsamda eğitim ve öğrenim hakkını sınırlamaya yönelik kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp kurallar keyfîliğe izin vermeyecek şekilde belirli ve öngörülebilir nitelikte olmalıdır.

16. Esasen temel hakları sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olması Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk devletinde kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017, §§ 153, 154). Dolayısıyla Anayasa’nın 13. maddesinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen kanunilik Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanmalıdır.

17. Kuralda öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarının ne kadar sürede tamamlanması gerektiği herhangi bir tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla kuralın belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olduğu ve bu yönüyle kanunilik şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.

18. Anayasa'nın 42. maddesinde eğitim ve öğrenim hakkının sınırlanmasına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte eğitim ve öğrenim hakkının mutlak ve sınırsız bir hak olduğu düşünülemez. Nitekim anılan maddenin ikinci fıkrasında yer verilen “Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.” ifadesi ile devlete bir takdir alanı oluşturulmuştur. Eğitim ve öğrenim hakkının Anayasa'nın Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümünde düzenlendiği hususu da gözetildiğinde devlete tanınan bu takdir hakkının özünde bir sınırlama yetkisi de içerdiği anlaşılmaktadır (AYM, E.2024/149, K.2025/194, 8/10/2025, § 105; Abdulaziz Kaya ve diğerleri [GK], B. No: 2018/35913, 9/10/2024, § 36).

19. Öte yandan Anayasa'da diğer haklardan farklı olarak eğitim ve öğrenim hakkının sınırlanması hususunda kanun koyucuyu bağlayan belli bir meşru amaçlar listesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla kanun koyucunun eğitim ve öğrenim hakkının sınırlanması hususundaki takdir aralığının geniş olduğu ifade edilebilir. Devletin sahip olduğu takdir yetkisi, toplumun ihtiyaçlarını gözeterek yüksek öğretim kurumlarındaki öğrenim süresinin sınırlandırılmasını da kapsamaktadır. Ancak kanun koyucunun takdir yetkisinin Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olduğu açıktır (benzer değerlendirmeler için bkz. AYM, E.2018/94, K.2023/10, 25/1/2023, § 89; Adem Öğüt ve diğerleri, § 53).

20. Kuralla öğrenim sürelerine belirli bir sınır getirilerek yükseköğretimin belirli bir süre içinde tamamlanmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu durumun yükseköğrenim için ayrılan kamu kaynağının kamu yararına uygun şekilde kullanılmasını ve eğitimin kalitesinin muhafaza edilmesini sağlayacağı kuşkusuzdur. Dolayısıyla kuralın kamu kaynağının kamu yararına uygun şekilde kullanılması ve eğitimin kalitesinin muhafaza edilmesi amacıyla getirildiği, söz konusu amacın ise anayasal anlamda meşru bir amaç niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

21. Kuralla eğitim ve öğrenim hakkına getirilen sınırlamanın Anayasa’ya aykırı olmaması için aynı zamanda ölçülü olması gerekir. Anayasa’nın 13. maddesinde güvence altına alınan ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen sınırlamanın amaca ulaşmaya elverişli olmasını, gereklilik amaç bakımından sınırlamanın zorunlu olmasını, diğer bir ifadeyle aynı amaca daha hafif bir sınırlama ile ulaşılmasının mümkün olmamasını, orantılılık ise hakka getirilen sınırlama ile amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir.

22. Yükseköğrenim süresine üst sınır getirilmesinin, öğrenimlerini uzun süre tamamlayamayan öğrencilerin yükseköğretim kurumu ile ilişiklerinin kesilmesine neden olacağı, bu durumun ise söz konusu öğrenciler için yapılan kamu harcamalarının sonlanmasını ve başarısız öğrencilerin sistemden çıkarılmasını sağlayacağı dikkate alındığında kuralın anılan meşru amaca ulaşma bakımından elverişli olduğu açıktır.

23. Kamu kaynaklarının ve eğitim kalitesinin korunması amacıyla alınacak önlemler hususundaki takdir yetkisi kanun koyucuya aittir. Yükseköğrenim süresine bir sınır getirilmesi de söz konusu yetki kapsamında değerlendirilebilecek araçlardandır. Dolayısıyla kuralla öngörülen sınırlamanın söz konusu amaca ulaşma bakımından gerekli olmadığı da söylenemez.

24. Diğer yandan eğitim ve öğrenim hakkına yönelik sınırlamalar orantılı olmalıdır. Orantılılık sınırlamayla ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan sınırlama tedbiri arasında aşırı bir dengesizlik bulunmamasına işaret etmektedir. Diğer bir ifadeyle orantılılık, amaç ile araç arasında adil bir denge kurulmasını gerektirmektedir. Buna göre eğitim ve öğrenim hakkına getirilen sınırlamayla ulaşılmak istenen meşru amaç ve yükseköğrenim öğrencilerinin eğitim ve öğrenim hakkından yararlanmasındaki bireysel yarar arasında makul bir orantı kurulmalıdır. Hedeflenen amaca ulaşıldığında elde edilecek kamusal yararla kıyaslandığında sınırlama ile kişiye yüklenen külfetin aşırı ve orantısız olmaması gerekir (Şehmus Altuğrul [2. B.], B. No: 2017/38317, 13/1/2021, § 51).

25. Seçilen aracın ulaşılmak istenen amaçla kıyaslandığında bireye orantısız bir külfet yüklemiş olduğunun saptanması bazı hâllerde tek başına yeterli olmayabilir. Kişiye yüklenen külfeti dengeleyici mekanizmaların var olup olmadığı da büyük önem taşımaktadır. Elverişli ve gerekli olduğu hükmüne varılan aracın seçilmiş olması nedeniyle kişiye yüklenen aşırı külfeti hafifleten hukuksal mekanizmalar mevcutsa kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığı sonucuna varılabilir (Şehmus Altuğrul, § 52).

26. Kuralla normal eğitim süresi olan altı yıla üç yıl daha eklenerek ancak dokuz yıllık sürenin tamamlanması hâlinde öğrencilikle ilişiğin kesileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla kural azami öğrenim süresini normal öğrenim dönemine üç yıl daha eklemek suretiyle belirlemekte bir başka deyişle normal öğrenim süresini üç yıl daha uzatmaktadır.

27. Öte yandan 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesinin (c) fıkrasının üçüncü paragrafının birinci cümlesinde azami süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkının verilmesi hükme bağlanmıştır. Anılan paragrafın ikinci cümlesinde de söz konusu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı), bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkının tanınacağı öngörülmüştür. Paragrafın üçüncü cümlesinde ise izledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınmıştır.

28. Anılan fıkranın dördüncü paragrafının birinci ve üçüncü cümlelerinde de derslere devam yükümlülüklerini yerine getirdikleri hâlde yıl içi ve yıl sonu sınav yükümlülüklerini yerine getiremedikleri için öğretim kurumları ile ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci sınıfta en fazla bir dersten, ara sınıflarda ise en fazla üç dersten başarısız olan öğrencilere üç yıl içinde kullanacakları üç sınav hakkı, not ortalamasını tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dâhil ara sınıflarda da sene kaybeden öğrencilere diledikleri üç dersten bir sınav hakkı verilmiş; sınavların sonunda sorumlu oldukları tüm dersleri başaranların kayıtlarının yeniden yapılacağı ve öğrenimlerine kaldıkları yerden devam edecekleri belirtilmiştir.

29. Bu itibarla kuralın normal öğrenim süresinde eğitimin tamamlanamaması durumunda okulla ilişiğin kesilmesini öngörmediği, bu süreye üç yıl daha eklediği, ayrıca kuralda yükseköğrenim öğrencilerine bir eğitim kurumuna devam edebilme hakkı bağlamında bir külfet yüklenmekte ise de yüklenen külfeti hafifleten hukuksal mekanizmaların anılan Kanun’da mevcut olduğu dikkate alındığında kuralın kişilere aşırı bir külfet yüklemediği, dolayısıyla orantılı olduğu değerlendirilmiştir.

30. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 13. ve 42. maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddi gerekir.

Kuralın Anayasa’nın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa’nın 13. ve 42. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

IV. HÜKÜM

4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 171. maddesiyle değiştirilen 44. maddesinin 19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle değiştirilen (c) fıkrasının birinci paragrafının birinci cümlesinde yer alan “…öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl...” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE 13/5/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Sabah gözünü açar açmaz kahve makinesine yönelenler, yoğun iş temposu arasında sürekli fincan tazeleyenler, enerji toplamak için kafeinsiz yapamayanlar… Kahve günümüzde birçok kişi için vazgeçilmez bir alışkanlık.

SONAR Başkanı Hakan Bayrakçı, görüş belirtmeyenlerin oranının yüzde 35.9 olduğunu ve bu durumun partilerin oy oranlarını saptamayı zorlaştırdığını söyledi

AŞAĞI DOĞRU KAYDIRIN

Diyarbakır’da Dicle Üniversitesi Hastanesi’nde meme silikonu yaptığı hastadan ‘bıçak parası’ adı altında 90 bin lira para aldığı iddiasıyla hakkında dava açılan Genel Cerrah Prof. Dr. Burak Veli Ülger’in yargılanmasına ağır ceza mahkemesinde başlandı.

Korkunç olay dün akşam saat 23.00 sıralarında Kahramanmaraş'a bağlı Karaelbistan Mahallesi Elbistan Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Servisi içerisinde meydana geldi.

TRAFİK cezalarını artıran kanun 27 Şubat’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ancak düzenlemeye ilişkin tartışmalar sürüyor. Sosyal medyada bazı sürücülerin ve aksesuar satıcılarının araçlarındaki ekranları söktüğü, bazılarının ise ses sistemlerini dağıttığı görüntüler paylaşıldı. Durumu bir adım daha ileri taşıyıp tepkisini sokakta eyleme dönüştüren sürücüler bile oldu.