Türkiye, kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla 2026-2030 yıllarını kapsayan 'Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nı devreye alıyor. Bu kapsamda memurlara yönelik zorunlu yapay zeka eğitimleri, kurumlarda üst düzey yapay zeka yöneticilerinin atanması ve e-Devlet hizmetlerinin akıllı sistemlerle donatılması öngörülüyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde hazırlanan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, kamu yönetiminde köklü bir dönüşümü hedefliyor. Plan çerçevesinde, bütüncül bir yönetişim ve güven ortamında, her kamu kurumunda yapay zeka yöneticisi atanacak ve vatandaş odaklı hizmetler akıllı teknolojilerle güçlendirilecek. Bu dönüşümün temel ayaklarından birini, kamu çalışanlarına verilecek zorunlu yapay zeka okuryazarlığı eğitimleri oluşturuyor.

Zorunlu Eğitimler ve Mikro Sertifikalar

Kamuda görev yapan personele, e-öğrenme platformları üzerinden temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilecek. Kurumların insan kaynakları sistemlerine entegre edilecek bu eğitimlerde; yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, dezenformasyon ve derin sahte (deepfake) içeriklere karşı farkındalık ile etik ilkeler gibi konular ele alınacak. Eğitimlerin yalnızca katılımla sınırlı kalmayacağı, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de titizlikle yürütüleceği belirtiliyor. Başarılı olan personele, yetkinlik düzeylerini gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.

Kurumlarda Yapay Zeka Yöneticisi Dönemi

Kurumsal dönüşümü etkin bir şekilde yönetmek için her kamu kurumunda, birim amirine veya başkana bağlı üst düzey bir Yapay Zeka Yöneticisi görevlendirilecek. Bu yöneticiler, proje portföylerini yönetmek, süreçlerin ilerlemesini raporlamak ve görevlendirme sonrası 12 hafta içinde kurumun 3 yıllık Yapay Zeka Yol Haritası ile yıllık hedeflerini belirlemekle sorumlu olacak. Bu yaklaşım, kamu kurumlarında yapay zeka uygulamalarının stratejik bir vizyonla hayata geçirilmesini amaçlıyor.

Pilot Projeler ve Ölçekleme Stratejisi

Dönüşüm süreci, kullanım alanlarının belirlenmesi, sahada denenmesi ve yaygınlaştırılmasını içeren tara-pilotla-ölçekle modeliyle yürütülecek. Yüksek etkili sistemler için belgelendirme ve değerlendirme şartı aranacak. Tedarik süreçlerinde ise küçük ve orta ölçekli projelere öncelik verilecek; tedarikçi girişimlerden teknogirişim belgesi istenecek. Planın ilk 12 ayında, en az 2 dalga halinde en az 10 bakanlıkta toplam 30 yapay zeka pilot projesinin başlatılması hedefleniyor. Ayrıca kritik kamu hizmetleri için uçtan uca pilot-ölçek hattı kurulacak ve başarılı projeler 6 ila 12 ay içinde ülke genelinde yaygınlaştırılacak.

e-Devlet'te Yapay Zeka Destekli Hizmetler

Dönüşümün odak noktalarından biri de e-Devlet kapısı. Bu platform üzerinden en az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin pilotlanarak yaygınlaştırılması planlanıyor. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi yenilikler hayata geçirilirken; kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan gözetiminin esas alınması gibi etik ilkeler gözetilecek.

Bu kapsamlı dönüşüm, kamu hizmetlerinin daha verimli ve vatandaş odaklı sunulmasını sağlarken, sağlık sektörü açısından da önemli fırsatlar barındırıyor. Sağlık Bakanlığı ve bağlı kurumların da pilot projelere dahil edilmesi durumunda, yapay zeka uygulamalarının teşhis, tedavi süreçleri ve hasta hizmetlerinde devrim yaratma potansiyeli bulunuyor. Ancak, sağlık alanındaki hassas verilerin işlenmesi ve karar destek sistemlerinin güvenilirliği konusunda etik ve güvenlik önlemlerinin en üst düzeyde tutulması büyük önem taşıyor. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının da bu eğitimlere aktif katılımı ve sürecin dikkatle yönetilmesi gerekiyor.

Personelsaglik.NET yazarı Ceren Yıldız tarafından bugün derlenmiş ve aktarılmıştır.

İçişleri Bakanlığı'nın geliştirdiği 'Hayat 112 Acil' mobil uygulaması, kullanıma sunulmasının ardından yalnızca bir haftada 400 binin üzerinde indirilerek büyük bir ilgi gördü.

İçişleri Bakanlığı'nın yerli imkanlarla hayata geçirdiği 'Hayat 112 Acil Mobil İhbar Uygulaması', 21 Mayıs'ta hizmete girdi ve kısa sürede geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştı. Bir haftalık süreçte 400 binin üzerinde indirilen uygulama, tüm acil ihbar hatlarını tek bir platformda topluyor. Vatandaşlar, ihbarlarını fotoğraf ve video ekleyerek yapabiliyor; isteyenler ise kişisel bilgilerini gizleyerek anonim bildirimde bulunma imkanına sahip. e-Devlet bilgileriyle giriş yapılabilen sistem, 'dijital dilekçe' olarak da nitelendiriliyor.

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki saldırıların ardından alınan tedbirler kapsamında uygulamaya 'Okul Acil' modülü entegre edildi. Bu özellik sayesinde öğretmenler, acil durumlarda tek dokunuşla ihbar gönderebiliyor. Ayrıca öğretmenler için akıllı saat üzerinden ihbar özelliği de aktif hale getirildi. KADES'in akıllı saat entegrasyonu da sağlanan uygulamada, 'Yakınımda Ne Var' modülüyle en yakın nöbetçi eczane, hastane ve sağlık ocakları harita üzerinden görüntülenebiliyor. İlerleyen dönemde farklı hizmet kategorilerinin de sisteme eklenmesi planlanıyor.

Uygulamaya entegre edilen 'Acil Toplanma Alanları' özelliği, enkaz altında kalan kişilerin alarm butonuyla yüksek ses çıkararak ekiplerin konuma ulaşmasına yardımcı oluyor. Sistemin, arama kurtarma köpeklerinin algılayabileceği özel bir frekans üretebildiği ve mors kodu aracılığıyla acil yardım çağrısı gönderebildiği belirtiliyor. Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.

Bu uygulama, sağlık kurumları ve sağlık çalışanları için kritik bir iletişim aracı haline gelebilir. Özellikle acil durumlarda hastanelerin ve sağlık ekiplerinin koordinasyonunu artırarak müdahale sürelerini kısaltma potansiyeli taşıyor. Ancak sistemin etkin kullanımı için sağlık personelinin bu teknolojiye adaptasyonu ve gerekli eğitimlerin verilmesi büyük önem taşıyor.

Pensilvanya eyalet yönetimi, Character.AI adlı yapay zeka sohbet robotunun sağlık alanında yanıltıcı yönlendirmeler yaptığı iddiasıyla şirkete dava açtı. Dava, robotun kendisini doktor olarak tanıtarak kullanıcıları lisanslı bir hekimden tavsiye aldıkları yanılgısına sürüklediğini öne sürüyor.

Pensilvanya eyalet yönetimi, Character.AI isimli yapay zeka sohbet robotunun sağlık alanında yanıltıcı yönlendirmelerde bulunduğu gerekçesiyle şirket hakkında dava açtı. Dava kapsamında eyalet yönetimi, sohbet robotunun kendisini doktor olarak tanıttığını ve kullanıcıların lisanslı bir hekimden tıbbi tavsiye aldıkları izlenimine kapıldığını savundu. Mahkemeden, şirketin sohbet robotlarının 'tıp ve cerrahi işlemlerle ilgili tavsiye vermesinin durdurulması' talep edildi.

Dava dilekçesinde, profesyonelleri lisanslayan eyalet kurumunda görevli bir müfettişin Character.AI platformunda hesap oluşturduğu belirtildi. Müfettişin 'psikiyatri' ifadesini arattığı ve 'psikiyatri doktoru' olarak tanımlanan bir karakter dahil olmak üzere çok sayıda karakterle karşılaştığı aktarıldı. Söz konusu karakterin kendisini, araştırmacının Pensilvanya'da lisanslı bir doktor olarak değerlendirebileceği şekilde tanıttığı ifade edildi.

Pensilvanya Valisi Josh Shapiro konuya ilişkin yaptığı açıklamada, vatandaşların çevrim içi ortamda kiminle ya da neyle iletişim kurduklarını bilme hakkına sahip olduğunu söyledi. Shapiro, özellikle sağlık alanında yanıltıcı yapay zeka araçlarının kullanılmasına izin vermeyeceklerini belirterek, şirketlerin insanları lisanslı bir tıp uzmanından tavsiye aldıklarına inandıracak uygulamalar geliştirmemesi gerektiğini vurguladı.