Sağlıkta Mobbing

Sağlıkta Mobbing

Son yıllarda adını sıkça duymakta olduğumuz, Mobbing sağlıkta özellikle Sözleşmeli yönetici sistemine geçiş ile birlikte sıkça çıkar oldu karşımıza. Mobbing özellikle iş hayatı için kullanılan bir kavram haline gelmesine rağmen, toplumu oluşturan birçok alanda karşımıza çıkabilir. Mobbing kavramı, İngilizce “mob” kökünden gelmekte olup, “Mob” sözcüğü, aşırı şiddetle ilişkili ve yasaya uygun olmayan kabalık anlamındadır. Mobbing; bir bireye, bir grup, bir kişi tarafından uygulanan etiğe aykırı, baskı ve psikolojik şiddet gibi davranışların tümüne denir. Mobbing ise daha çok işyerlerinde karşılaşılan bir psikolojik şiddettir. Çalışan, işyerinde, çeşitli olumsuzluklarla ve zorluklarla mücadele edebilir. Önemli olan bu olumsuzluk ve zorlukların mobbing amacı ile yapılıp yapılmadığıdır.Mobbing çeşitlerine bakacak olursak;

1. Düşey Psikolojik Taciz: Üst konumda yer alanların astlarına yönelik olarak gerçekleştirdikleri psikolojik taciz vakalarıdır. Üstler sahip oldukları kurumsal gücü, astlarını ezerek, onları kurumun dışına iterek kullanmasıdır.

2. Yatay Psikolojik Taciz: İşyerinde psikolojik tacizin fail veya failleri mağdurla benzer görevlerde ve benzer olanaklara sahip, aynı konumdaki iş arkadaşlarıdırlar. Örneğin eşit koşullar içinde bulunan çalışanların çekememezliği, rekabet, çıkar çatışması, kişisel hoşnutsuzluklar gibi.

3. Dikey Psikolojik Taciz: Çalışanın yöneticiye psikolojik şiddet uygulamasıdır. Çok görülmesi mümkün olmayan bir durumdur.

Çalışanlar, düşey ve yatay psikolojik tacizi yaşamakta ve bilmekte, ancak tanımlama ve çözüm konusunda bir adım atamamaktadır. İşyerinde psikolojik taciz, bireyin saygısız ve zararlı bir davranışın hedefi olmasıyla başlamakta ve daha sonra tacizcinin saldırgan eylemleriyle devam etmektedir. Zaman zaman saldırganlığa tacizcinin dışında yönetim veya iş arkadaşları da katılabilmektedir. Genellikle bireyin toplumsal itibarını düşürmeye yönelik saldırgan bir ortam oluşturulmakta ve sistematik olarak baskı yaratılıp işten ayrılması sağlanmaktadır. Mobbing insanın mesleki bütünlük ve benlik duygusunu zedelemektedir.mobbingin kişi üzerindeki etkilerine bakacak olursak;

  • Mesleki motivasyonun düşmesi
  • Hasta, hasta yakını ve mesai arkadaşları ile iletişim çatışmaları
  • Tükenmişlik duygusu
  • İşe gitmeme isteği
  • Çalışmak konusunda pişmanlık ve hırs gibi çatışan hisler
  • İş ve iş ortamı değiştirme isteği
  • İşle ilgili güvensizlik duyma.

Tüm yukarda yaptığımız açıklamalardan da anlaşılacağı üzere mobbing çalışanın iş başarısını da etkileyen önemli bir unsurdur.Sağlık ta sözleşmeli yöneticilik sistemine geçilmesi ile başlayan mobbinge önce çalışanların değersiz hissettirilmesi ile başlandı. 2 yılda bir yapılması gereken görevde yükselme sınavı yapılmadı. Sözleşmeli yönetici atamalarında kriterler çok net olarak belirlenmedi ve sadece lisans mezunu olmak yeterli sayıldı.Kurumlarda işletme alanında yüksek lisans, sağlık kurumları işletmeciliği alanında yüksek lisans yapan,yönetim ve organisazyon alanında yüksek lisans yapan personelin hiç bir değeri olmadı. Verilen onca emek,çaba, eğitim görmezden gelindi. Tüm bunlar yetmiyormuş gibi sözleşmeli yönetici atamalarında sağlık personelinin önü resmen kesildi. Sağlık personeli olmuş ama kendini yönetim alanında geliştirmiş emek vermiş personel sağlık personeli ihtiyacı var bahanesi ile sözleşme imzalanmazken ne hikmetse sağlık personeli pdc doluluk oranı%100 olan il-ilçe sağlık müdürlüklerinde, ADSM'lerde, kurum dışında geçici görev ile görevlendirildi.Kadın çalışan sayısının en fazla olduğu bir bakanlık olan Sağlık Bakanlığında Sözleşmeli yönetici atamalarında kadın çalışanlar parmak ile gösterilir hale geldi. Hükümetin kadınlara yönelik pozitif ayrımcılığına rağmen. Sağlık personeli sözleşmeli yönetici olarak atanamıyorken kamu kurum ve kuruluşunda hiç çalışmayan gelip sözleşmeli yönetici olarak başınızda amir olabildi. Hastanenin hemen hemen tamamına yakını başka kurumdan atandı, o kurumda çalışan sağlık personeli için bu işi yapacak kapasitede eleman yok olarak lanse edildi kurum kültürü hiçe sayıldı değersizleştirme ve itibarsızlaştırma  yapıldı. Başka bir kurumda çalışırken gelip başınıza amir oldu ve olursa olur olmaz ise beni orda bekleyen bir işim var mantığında hareket eden sözleşmeli yöneticiler yer aldı Sözleşmeli yönetici atamalarında  kamu kurumlarından atatnaların ücretsiz iznde sayılması, sözleşmeli yöneticilik döneminde alınan cezaların sicile işlememesi, sözleşme dönemini kapsamsı v.b durumlarda  yapılanlar için ayrı bir ayrıcalık oluşturdu. Kriteri sadece lisans mezunu olmanın yeterli olduğu atama sisteminde bir sınav, başvuru süresi olmadığı içinde yönetime gelenin derdi kendini o makam ve mevkiye getiren kişiye sadakat oldu. Bakın bir kurum yada kuruluş demiyorum. Sadakat kişiye özele döndü.Kişi ne kadar güçlü ise sözleşmeli yönetici de kurumda o kadar güç sahibi oldu ve altında çalışan personele, kendine rakip gördüğü personele mobbing yaptı. İl başkanın ismi ile bahsedip bu kurumda benim istediğim dışında kise atanamaz diyen kralcıklar oldu.Personelinin yaptığı yada yapmadığı her türlü hatayı ona mal etti, her türlü ortamda konuştu, aşağıladı. Kendi bilmediği iş ve işlemlerde personeli yalnız bıraktı. Kendi organizasyon bozukluğunu , iş bilmezliğini ya personele yükledi ya kendinden bir önceki dönme. Ama demedi suyun başındaki benim benim hatam. Zaten iş ve işlemleri bilse kendi kaynaklı olduğunu görecek ama eğo ve güç zehirlenmesi buna engelliyor. Bu işin sahibi sensin sorumlusu da sensin hesabı sana sorulur tarzında yer alan yaklaşımlar.Kendisi bir kişiye yakın olduğu için ataması yapılan kişide yine kurum içinde yapılan atamaları ona göre yaptı.Hiç bir yönetmelikte yer almayan, süpervizörlük, birim sorumlulukları, koordinatörlükler oluşturdu. Bu oluşturulan alanlara da yine kendine göre atamlar yapıldı. Hoş Resmi Gazete'de yer alan yönetmeliğe aykırı atamalara da Sağlık Müdürlüğü dahil hiç kimse dur demedi. Resmi Gazete'de yer almasına rağmen gözetmen hemşireler gündüzde çalıştırıldı.Resmi Gazete'de yer almasına rağmen servis sorumlu hemşireleri yüksek lisans mezunu hemşirelerden seçilmedi. Bakanlığın genelgesi olmasına rağmen başta il Sağlık müdürlükleri olmak üzere sağlık personeli hukuk büro, personel özlük, idare gibi alanlarda çalıştırılmaması kuralına uyulmadı. Başta Sağlık müdürlüğü olmak üzere nöbetsiz birimlerde çalışan personelin değerlendirilmesinde sağlık mazereti olan ve 25 yıl üzeri çalışması olan personelden faydalanılmadı.25 yıl ve fazla çalışması olan personel sahada yakın gözlüğünü takıp hastaya tedavi uygulamaya çalışırken daha mesleğinde 10 yılını tamamlamış personel çeşitli eğitim (diyabet, gebe okulu, obezite, eğitim)hemşirelikleri adı altında masa başında görevlendirldi.Enfeksiyon, kalite,TİĞ, nütrisyon, doku ve organ nakli koordinatörlüğü, eczane, tıbbi sarf, iletişim v.b.birimlerde görevlendirildi. Sağlık personeli olmayan ve sözleşmeli yönetici olarak atanan yönetici hastane enfeksiyonu sadece sağlık personelinden kaynaklı olduğunu düşündü. Kamuya ve hastaya olan maliyetini hiç hesaplamadı. Kök neden analizi hiç yapılmadı. Hastanın bakımının yapılmasında değerlendirilmek üzere kuruma alınan klinik destek personelleri hasta taşıma evrak taşıma işlemlerinde değerlendirildi. Hastane temizliğinin standartlara uygunluğu kimsenin umurunda olmadı. Sağlık personeli dışında kalan personel nöbet tutmadığı ve sağlık kurumunda bir akşam yemeği yemediği, bir kahvaltı yapmadığı için yemek hizmetinin hasta ve çalışan için önemini tartışmadı.Daha önce kurumda çalışmadığı için her iş ve işlem için bilgi notu istemeye başladı. Bazen de sözleşmeli yöneticiler kendilerine sistemi bildiklerini düşündükleri kendilerine sadık birer personel buldu ve süreçleri bunlar aracılı ile yönetmeye kalkıştı. Mevzuatlar doğrultusunda bir iş ve işleme itiraz eden personel aforoz edildi. Kurumlar sağlık personeli olmayan ama sağlık personeli üzerinde söz sahibi olmak için can atan, sağlık personelinin emeğini görmezden gelen, sağlık personelini hiçe sayan, bu krumda benim istediğim dışında kimse yönetici olamaz diyenlerle doldu. Bayram tatiline girerken  çalışanları ile bayramlaşan sağlık Bakanın atamış olduğu sözleşmeli yöneticiler, çalışanlara otomasyon sistemi üzerinden kutlama mesajı yayınladılar yada toplu mesaj atarak çalışanlara lütfettiler. Sağlık personeli yaşamış olduğu bu Mobbingi ne anlatabildi ne ispatlayabildi. Sadece artık işe gelmek istemiyor, yüzü gülmüyor ve bir beklentisi kalmamış durumda.

Güncelleme Tarihi: 01 Haziran 2019, 21:53

Ceren YILDIZ

YORUM EKLE
YORUMLAR
LİYAKAT..
LİYAKAT.. - 7 ay Önce

liyakatsiz yalaka yöneticilerle, çalışanda motivasyon yok, kurumlarda hizmet kalitesi düşük, adam kayırmacılık ve günü idare etme üst düzeyde görülmekte. Bu şekilde bir hizmet anlayışında mobbing olmaması zaten düşünülemez. Haklıların değil güçlülerin hukuku bariz bir şekilde yaşanıyor, Bunu herkes biliyor, neden hep sözleşmeli yöneticiler sağlık(sarı) sen li, bir tane olsun Türk sağlık sen li yönetici yok, atama kriterleri ne acaba? eğitim önemli mi, tecrübe önemli mi, pbs puanı önemli mi, sınav var mı? ah ah ne söylesek boş.

Ayşe Kadın Yürekli
Ayşe Kadın Yürekli @LİYAKAT.. - 7 ay Önce

Sağlıkta mobbing tavan. Araştırmaların çoğunda anket formunda ad- soyad isteniyor (Ki sağlıklı veri alınmak istenirse Ad- soyad kesinlikle yer almamalı anket formunda aksi taktirde kimse içtenlikle yanıt vermez sorulara)öyle söyleyeyim bir iş yerinde 10 kişiye soruyorsunuz aranızda kaç kişiye açıkça psikolojik olarak, kasıtlı ,istikrarlı ve sürekli yıldırma yıpratma yaşatılıyor diye. Cevap 4-5 kişi. Diğer soru ise siz hiç mobbing yaşandı mı? cevap 1-0 . Hiç kimse yaşadığını kendine bile itiraf edemeyecek kadar sindirilmiş durumda. Gerçek şu: her 10 sağlıkçıdan3-4'dü acımasızca ve en ağır biçimde mobbing kurbanı. Bunu herkes biliyor ama hiç kimse söyleyemiyor

MAhir
MAhir @LİYAKAT.. - 7 ay Önce

Sözleşmeli yönecilik sistemine geçiren sayın Akdağ'a selam olsun. Nur topu gibi mobbing uygulayıcıları yarattı.

Bizde de durum aynı
Bizde de durum aynı - 7 ay Önce

Bizde de durum aynı müdürün biri bir ayağını sendikaya bir ayağını siyasete dayamış hastanede ben ne istersem o olur diyor. Dahası benim istemediğim kimse sağlıkta yönetici olamaz diyor. Hem siyaset em sendika, hemde il sağlık müdürü bu durumu sadece seyrediyor.

Sami
Sami @Bizde de durum aynı - 7 ay Önce

Bizzat kendim yıllarca mobbingin en acımasız bir şekilde hedefi haline getirildim.Bu sözleşmeli sistemde canı yanmayan kalmadı. Canım çok yandı Allah'a havale ettim. Canımı yakanlar bir bir dökülüyor. Eee kedi her zaman bal yemez. Beceriksiz birinin yığınla torpili de olsa bir yere kadar.

Gamze
Gamze @Bizde de durum aynı - 7 ay Önce

Yöneticiliği geçtim insanı hakim olduğu alanda bile çalıştırmıyorlar. Benim dediğim olacak demek için

SELİMCAN
SELİMCAN - 7 ay Önce

NE MOBİNGİ YA,SİZ KAMERALARI TAKTIĞINIZ İÇİN SORUN OLUYOR,TAKMAYIN KAMERALARI,BENDEN TAVSİYE KAMERADAN ÇOK,AĞZINIZDAN ÇIKANLARA DİKKAT EDİN,MOBİNG ORADAN BAŞLIYOR. SAYGILARIMLA.

şöför celal
şöför celal - 7 ay Önce

Yalan haber yapmayın. Sağlık eski müdürümüz ve şuan yönetici olan mehmet bey bize anlattı mobing yalandan uydurulmuş bişey dedi. Biz burada hipertansiyon astım hastası adama klimasız kartalı veriyok akşama kadar cayır cayır yanan havada boş durmuyo. çarşıya gidiyo başka biri gelince benide götür diyo. çukurovanın sıcağında teri soğumasın dedi müdürümüz. beni şikayet ederse isterse ölsün dedi. Biz şoförlerde yatıyoruz. hani mobing o zaman. şikayet ederse hakediyor demektir.

SIRADAKİ HABER